सराव केंद्र ➔
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2024 MEDIUM

लोकसंख्याशास्त्रीय संक्रमणाचा सिद्धांत वर्णन करतो :

EN The theory of demographic transition describes:
✓
एखाद्या देशाचा विकास होत असताना जन्म आणि मृत्युदरात होणारे बदल Changes in birth and death rates as a country develops economically
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
देशातील स्थलांतराचे स्वरूप The nature of migration in a country
C
लोकसंख्या वाढीवर तंत्रज्ञानाचा प्रभाव Impact of technology on population growth
D
उत्पन्न आणि आयुर्मान यांच्यातील संबंध Relationship between income and life expectancy
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

लोकसंख्याशास्त्रीय संक्रमणाचा सिद्धांत (Demographic Transition Theory):

१. सिद्धांताचे मूळ व व्याख्या:
• वॉरन थॉम्पसन (१९२९) आणि फ्रँक नोटेस्टाईन (१९४५) यांनी मांडलेला लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांत हा स्पष्ट करतो की:

एखाद्या देशाचा आर्थिक विकास व आधुनिकीकरण होत असताना जन्मदर आणि मृत्यूदरामध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या कशा प्रकारे पद्धतशीर बदल घडून येतात (उच्च जन्म व मृत्यूदरापासून ते नीचांकी जन्म व मृत्यूदरापर्यंतचा प्रवास).

म्हणून, पर्याय १ योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांत आर्थिक विकासासोबत कृषीप्रधान ग्रामीण समाजाचे रूपांतर औद्योगिक नागरी समाजात होताना जन्म व मृत्यूदरातील बदलांचे स्पष्टीकरण देतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Theory of Demographic Transition:

1. Definition and Meaning:
• Formulated by Warren Thompson (1929) and Frank Notestein (1945), the Theory of Demographic Transition explains:

How birth rates and death rates systematically change and transition as a society undergoes economic development, industrialization, and modernization (from high birth & death rates to low birth & death rates).

Therefore, option 1 is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Demographic transition theory links the structural transformation from a traditional agrarian economy to an urban industrial society with shifts in vital demographic rates.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →