🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Aurangabad) 09 Sept 2021 Official Paper 2021 MEDIUM

'सचिवालय' हा शब्द कोणत्या समासाचे उदाहरण आहे?

EN The word 'Secretariat' is an example of which margin?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अव्ययीभाव

wastefulness

द्वंद्व

conflict

बहुव्रीही

Daughter-in-law too

तत्पुरुष

Tatpurusha

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [तत्पुरुष]

स्पष्टीकरण:

सामासिक शब्द: सचिवालय

विग्रह: सचिवांचे आलय

समास: षष्ठी तत्पुरुष समास

तत्पुरुष समास:

• ज्या समासातील दुसरे पद महत्त्वाचे असते व अर्थाच्या दृष्टीने गाळलेला शब्द किंवा विभक्तिप्रत्यय विग्रह करतांना घालावा लागतो, त्यास ‘तत्पुरुष समास’ असे म्हणतात.

• द्वितीया तत्पुरुष, तृतीया तत्पुरुष, चतुर्थी तत्पुरुष, पंचमी तत्पुरुष, षष्ठी तत्पुरुष और सप्तमी तत्पुरुष हे तत्पुरुष समासाचे भेद आहेत.

षष्ठी तत्पुरुष समास-

• विभक्ती तत्पुरुष समासांचा विग्रह करत असताना एका पदाचा दुसऱ्या पदाशी असलेला संबंध ज्या विभक्ती प्रत्ययाने दाखवला जातो त्याच विभक्तीचे नाव त्या समासाला दिले जाते.

• षष्ठी विभक्तीचा कारक सम्बन्ध असून चा, ची, चे हे त्याचे कारकार्थ आहेत.

इतर उदाहरणे-

• भगिनीमंडळ- भगिनींचे मंडळ

• लोकसेवा- लोकांची सेवा

अशाप्रकारे 'सचिवालय' हा शब्द तत्पुरुष समासाचे आहे.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'अव्ययीभाव' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2: 'द्वंद्व' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 3: 'बहुव्रीही' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'तत्पुरुष' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती परीक्षेत समासाचे चार मुख्य प्रकार (अव्ययीभाव, तत्पुरुष, द्वंद्व, बहुव्रीही) आणि त्यांचे उपप्रकार यांवर हमखास १-२ प्रश्न विचारले जातात. विग्रहातील प्रमुख पदावरून समास ओळखण्याची सवय ठेवा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [Tatpurusha]

Explanation:

Terminology: Secretariat

Vigraha: Secretary's shrine

Samas: Sixth Tatpurusha Samas

Tatpurush Samas:

• In the margin in which the second term is important and a word filtered in terms of meaning or an inflectional suffix has to be added while doing Vigraha, it is called 'Tatpurusha Samas'.

• Dwitiya Tatpurusha, Tritiya Tatpurusha, Chaturthi Tatpurusha, Panchami Tatpurusha, Shashti Tatpurusha and Saptami Tatpurusha are the distinctions of Tatpurusha Samasa.

Sixth Tatpurush Samas-

• In Vigraha Tatpurusha samas, the relation of one pada to another pada is indicated by the same vaikbari suffix that is given to that samasa.

• Sixth division has causative relation and its causatives are Cha, Chi, Che.

Other examples-

• Bhagini Mandal- Circle of Sisters

• Public service- service to the people

Thus the word 'Secretariat' belongs to Tatpurusha Samasa.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'wastefulness' is incorrect in this context.

• Option 2: 'conflict' is incorrect in this context.

• Option 3: 'Daughter-in-law too' is incorrect in this context.

• Option 4 (Correct Answer): 'Tatpurusha' is the correct response according to official examination criteria.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In Maharashtra Police Bharti, compound words (Samas - Avyayibhava, Tatpurusha, Dvandva, Bahuvrihi) and their sub-types are consistently tested. Determine which word component is dominant during grammatical breakdown.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अव्ययीभाव (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) द्वंद्व (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) बहुव्रीही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) तत्पुरुष (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [तत्पुरुष]**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'तत्पुरुष' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 09 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

'सचिवालय' हा शब्द कोणत्या समासाचे उदाहरण आहे?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन