रुतलेल्या पायांच्या ठशांच्या नोंदी घेण्याचे चार प्रकार आहेत. खालीलपैकी चुकीची पद्धत कोणती ?
EN
There are four methods of recording sunken/sunken footprints. Which of the following is an INCORRECT method?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (मातीच्या चिखलाचा वापर करून - ही चुकीची पद्धत आहे)
सविस्तर विश्लेषण:
गुन्ह्याच्या ठिकाणी रुतलेल्या पावलांच्या ठशांचे (Sunken Footprints) जतन करण्याच्या शास्त्रोक्त पद्धती:
१.
प्लॅस्टर ऑफ पॅरिस (Plaster of Paris Casting): माती किंवा चिखलात रुतलेल्या पावलांचे साचे बनवण्यासाठी POP चे द्रावण ओतून कास्टिंग करणे ही सर्वात मुख्य व मानक पद्धत आहे.
२.
मेणाचा वापर (Wax Casting): बर्फामध्ये रुतलेल्या पायांच्या ठशांसाठी वितळलेले मेण किंवा पॅराफिन वॅक्स वापरतात.
३.
काचेवर रेखाटणे (Tracing on Glass): काच किंवा सेल्युलाईड शीटवर पारदर्शक मार्करने पायांची बाह्यरेषा रेखाटली जाते.
•
मातीच्या चिखलाचा वापर (Mud Clay): ठशांवर बाहेरून चिखल टाकल्यास मूळ ठसा नष्ट होतो; त्यामुळे न्यायवैद्यकशास्त्रात ही कोणतीही कास्टिंग पद्धत नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पावलांच्या ठशांचे जतन:
•
जमिनीवर/चिखलात: Plaster of Paris (POP).
•
बर्फात: Wax / Sulphur.
•
सपाट पृष्ठभागावर: फोटोग्राफी व ट्रेसिंग.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Using mud clay - this is an INCORRECT method)
Detailed Explanation:
Forensic methods for recording sunken footprints:
1.
Plaster of Paris (POP) casting: The standard method for sunken impressions in soft soil or mud.
2.
Wax / Sulphur casting: Specifically used for sunken prints in snow or loose sand.
3.
Tracing on glass/celluloid: Used to obtain a direct proportional tracing of the footprint.
•
Pouring or applying mud clay on a print would obliterate and destroy the evidence, and is not a forensic technique.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Casting footprints:
•
Soft earth / mud: Plaster of Paris.
•
Snow: Wax / Dental stone.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) प्लॅस्टरचा वापर करून (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) मेणाचा वापर करून (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) मातीच्या चिखलाचा वापर करून (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर:** **पर्याय ३ (मातीच्या चिखलाचा वापर करून - ही चुकीची पद्धत आहे)**
✗ पर्याय (4) काचेवर रेखाटून (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'मातीच्या चिखलाचा वापर करून' हे असून ते 'न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'न्यायवैद्यकशास्त्र व फॉरेन्सिक तपास तंत्रे' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.