या प्रदेशांना दुष्काळी प्रदेश म्हणून ओळखतात कारण______. (अ) हा प्रदेश सहयाद्री पर्वतच्या पुर्वेस वसलेला आहे (ब) येथे वार्षिक 100 ते 200 सेमी पाऊस पडतो (क) मराठवाडा व खानदेश यांचा जास्तीत जास्त प्रदेशांचा यात समावेश होतो (ड) हा भाग नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या पर्जन्य छायेच्या प्रदेशात येतो पर्यायी उत्तरे :
EN
These regions are identified as drought-prone regions because:
(a) This region is situated to the east of the Sahyadri mountains.
(b) It receives 100 to 200 cm of annual rainfall.
(c) It includes the majority of areas of Marathwada and Khandesh.
(d) It falls within the rain-shadow zone of the southwest monsoon winds.
Alternative Answers:
उत्तर: (अ), (क) आणि (ड) (पर्याय 2)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
विधाने बरोबर असण्याची कारणे:
•
(अ) बरोबर: हा प्रदेश सह्याद्री पर्वताच्या पूर्वेकडील वातविन्मुख बाजूला वसलेला आहे.
•
(क) बरोबर: मराठवाडा (बीड, धाराशिव, जालना) आणि खान्देश (धुळे) यांचा मोठा भाग या अवर्षणग्रस्त पट्ट्यात मोडतो.
•
(ड) बरोबर: हा संपूर्ण भाग नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या पर्जन्यछायेच्या (Rain-shadow) प्रदेशात येतो.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: दुष्काळी प्रदेशात 100 ते 200 सेमी पाऊस पडत नाही, तर तेथे वार्षिक 50 ते 75 सेमीपेक्षा कमी (500 ते 750 मिमी) पाऊस पडतो. (100 ते 200 सेमी पाऊस हा मध्यम ते जास्त पाऊस मानला जातो).
•
त्यामुळे (अ), (क) आणि (ड) हे अचूक पर्याय आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रातील अवर्षणग्रस्त पट्टा: सह्याद्रीच्या पूर्वेकडील सुमारे 60 ते 100 किमी रुंदीचा पट्टा, जेथे वार्षिक पाऊस 60 सेमीपेक्षा कमी असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: (a), (c) and (d) (Option 2)
Key Points:
•
Correct statements:
•
Statement (a) is true: The drought-prone tract lies immediately east of the Sahyadri mountains.
•
Statement (c) is true: It encompasses extensive areas across western Marathwada (Beed, Dharashiv, Jalna) and Khandesh (Dhule).
•
Statement (d) is true: It is geographically defined by the leeward rain-shadow effect of the descending southwest monsoon winds.
•
Statement (b) is false: Drought-prone rain-shadow zones receive under 50 to 75 cm (500-750 mm) of annual rainfall, NOT 100 to 200 cm (which constitutes a humid, high-rainfall regime).
•
Hence, (a), (c), and (d) is the correct combination.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Maharashtra's drought-prone rain-shadow corridor forms a north-south belt 60 to 100 km wide east of the Western Ghats with rainfall $<600$ mm.