🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) BHC 2025 MEDIUM

तिसऱ्या पिढीचे संगणक यावर आधारित होते -

EN Third generation computers were based on -

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

VLSI

कृत्रिम बुद्धिमत्ता

Artificial Intelligence

एकात्मिक सर्किट्स

Integrated circuits

व्हॅक्यूम ट्यूब

Vacuum tubes

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय ३ (इंटिग्रेटेड सर्किट्स / Integrated circuits - IC)

### 📚 संगणकाच्या पिढ्या (Computer Generations):

• तिसरी पिढी (1964 - 1971): या पिढीतील संगणकांमध्ये ट्रान्झिस्टर ऐवजी इंटिग्रेटेड सर्किट्स (Integrated Circuits - IC) चा वापर सुरू झाला.

• फायदे: आयसी चीपमुळे संगणकाचा आकार लक्षणीयरीत्या लहान झाला, कार्यक्षमता व वेग वाढला आणि विजेचा खप कमी झाला.

• ऑपरेटिंग सिस्टीम: या पिढीत टाइम-शेअरिंग ऑपरेटिंग सिस्टीमचा वापर सुरू झाला (उदा. IBM 360 मालिका).

### 🔍 सर्व ५ पिढ्यांचे प्रमुख घटक:

1. पहिली पिढी (1940-1956): व्हॅक्यूम ट्यूब्स (Vacuum Tubes)

2. दुसरी पिढी (1956-1963): ट्रान्झिस्टर्स (Transistors)

3. तिसरी पिढी (1964-1971): इंटिग्रेटेड सर्किट्स (IC - Integrated Circuits)

4. चौथी पिढी (1971-सध्या): मायक्रोप्रोसेसर / VLSI तंत्रज्ञान

5. पाचवी पिढी (सध्या व भविष्य): कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) / ULSI तंत्रज्ञान

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

संगणक ज्ञान विभागात आधुनिक संगणकाचा इतिहास/जनक, एमएस ऑफिस शॉर्टकट की (MS Word, Excel, PowerPoint), इंटरनेट संकल्पना आणि इनपुट/आउटपुट उपकरणांवर थेट तांत्रिक प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Integrated circuits)

### 📚 Generations of Electronic Computers:

• Third Generation (1964–1971): Defined by the transition from discrete transistors to Integrated Circuits (ICs), invented by Jack Kilby and Robert Noyce.

• Technological Advances: Combined dozens of microscopic transistors, resistors, and capacitors onto single semiconductor silicon wafers, dramatically shrinking computer size, reducing power dissipation, and increasing processing speed.

• Key Innovations: Emergence of operating systems, keyboards, and monitors replacing punched cards. Notable example: IBM System/360.

### 🔍 Summary of Computer Generations:

• 1st Gen (1940–56): Vacuum Tubes

• 2nd Gen (1956–63): Transistors

• 3rd Gen (1964–71): Integrated Circuits (ICs)

• 4th Gen (1971–Present): Very Large Scale Integration (VLSI) Microprocessors

• 5th Gen (Present & Beyond): Ultra Large Scale Integration (ULSI) & Artificial Intelligence (AI)

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In Computer Knowledge, revise pioneers of modern computing, standard MS Office shortcut keys, storage units, networking fundamentals, and operating system basics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) VLSI (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) कृत्रिम बुद्धिमत्ता (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) एकात्मिक सर्किट्स (अचूक उत्तर): अचूक उत्तर: पर्याय ३ (इंटिग्रेटेड सर्किट्स / Integrated circuits - IC)

✗ पर्याय (4) व्हॅक्यूम ट्यूब (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)

quiz 90 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 90 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'एकात्मिक सर्किट्स' हे असून ते 'मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मुंबई उच्च न्यायालय लिपिक अधिकृत पेपर (१० ऑगस्ट २०२५)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

तिसऱ्या पिढीचे संगणक यावर आधारित होते -

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन