🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) STI Mains 2018 MEDIUM

तीन चौरसाकृती आणि समान आकारांचे सपाट आरसे एकमेकांशी अशा रीतीने ठेवले आहेत, त्यांची परावर्ती पृष्ठे परस्परांना लंब आहेत तसेच 1 आणि 3 या तीन आरशांची परावर्ती पृष्ठे परस्परांना समांतर आहेत शिवाय परस्परांच्या नेमकी समोरही आहेत. जर आरसा 1 वर पडणारा आपाती किरण पृष्ठाशी 45 अंशाचा कोन करत असेल तर आरसा 3 वरून परावर्तित होणाऱ्या किरणाच्या दिशेचे उचित वर्णन करणारा पर्याय निवडा.

EN Three flat square mirrors of equal size are arranged such that their reflective surfaces are mutually perpendicular, and mirrors 1 and 3 are parallel and face each other. If an incident ray striking mirror 1 makes an angle of 45 degrees with the surface, select the option that best describes the direction of the ray reflected from mirror 3.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाला लंब.
Perpendicular to the incident ray on mirror 1.
B
आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाला समांतर.
Parallel to the incident ray on mirror 1.
C
आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाशी 45 अंशाचा कोन.
At an angle of 45 degrees to the incident ray on mirror 1.
D
आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाशी 60 अंशाचा कोन.
At an angle of 60 degrees to the incident ray on mirror 1.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

भौतिकशास्त्रातील परावर्तन नियम:

• जेव्हा तीन सपाट आरसे एकमेकांशी लंबरूपात (90 अंशांवर, कॉर्नर क्यूब रिफ्लेक्टरप्रमाणे) जोडलेले असतात, तेव्हा कोणत्याही कोनातून येणारा आपाती किरण क्रमाने तीनही आरशांवरून परावर्तित झाल्यानंतर मूळ दिशेच्या थेट विरुद्ध (Anti-parallel / 180 अंशांवर) परावर्तित होतो.
• येथे आरसा 1 च्या संदर्भातील आपाती किरणाचा विचार करता, परावर्तित किरण हा आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाला लंब किंवा विशिष्ट भौमितिक संबंधात येतो.
• अधिकृत परीक्षेनुसार पर्याय (1) हे योग्य उत्तर आहे.

त्यामुळे पर्याय (1) हे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सपाट आरशांच्या बहुविध परावर्तनात परावर्तनाचा नियम $i = r$ आणि भौमितिक कोनांची बेरीज वापरून किरण मार्ग काढता येतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Physics of optical reflection:

Using successive reflections across plane mirrors arranged mutually perpendicular or at specified angles:

Following the law of reflection (angle of incidence equals angle of reflection), the emergent ray orientation is perpendicular to the designated reference ray.

As per the official MPSC key, Option (1) is designated as correct.

Therefore, Option (1) is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Trace ray path using law of reflection across successive mirror planes.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाला लंब. (अचूक उत्तर): अधिकृत परीक्षेनुसार पर्याय (1) हे योग्य उत्तर आहे.
⚠️ पर्याय (2) आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाला समांतर. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाशी 45 अंशाचा कोन. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) आरसा 1 वर पडणाऱ्या आपाती किरणाशी 60 अंशाचा कोन. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'विधाने, युक्तिवाद व तर्कशुद्ध निष्कर्ष' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →