ब्रिटिश संसदेने संमत केलेल्या कोणत्या ऐतिहासिक कायद्याद्वारे (किंवा वर्षी) बंगालमधील भ्रष्ट कंपनी कारभारावर नियंत्रण आणून गव्हर्नर-जनरलचे पद निर्माण करण्यात आले आणि प्रशासनाची थेट जबाबदारी निश्चित करण्यात आली?
EN
Through which historic Act passed by the British Parliament was regulatory oversight established over Company governance in Bengal, creating the post of Governor-General of Bengal?
योग्य उत्तर 1773 चा रेग्युलेटिंग ॲक्ट (Regulating Act of 1773) आहे.
सविस्तर माहिती:
•
1773 चा नियमन कायदा (Regulating Act): ब्रिटिश संसदेने ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कारभारावर संसदीय नियंत्रण ठेवण्यासाठी केलेला हा पहिला लिखित कायदा होता.
•
प्रमुख तरतुदी:
1.
बंगालच्या गव्हर्नरचे पद बदलून 'बंगालचा गव्हर्नर-जनरल' (Governor-General of Bengal) करण्यात आले आणि वॉरन हेस्टिंग्स हा पहिला गव्हर्नर-जनरल बनला.
2.
त्याला साहाय्य करण्यासाठी 4 सदस्यांची कार्यकारी परिषद (Executive Council) स्थापन करण्यात आली.
3.
मद्रास आणि मुंबई प्रेसिडेन्सींना युद्ध आणि तहाच्या बाबतीत बंगालच्या गव्हर्नर-जनरलच्या अधीन करण्यात आले.
4.
1774 मध्ये कलकत्ता येथे फोर्ट विल्यममध्ये भारतातील पहिले 'सर्वोच्च न्यायालय' (Supreme Court) स्थापन करण्यात आले (सर एलायझा इम्पे हे पहिले मुख्य न्यायाधीश होते).
5.
कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांना खाजगी व्यापार आणि स्थानिक लोकांकडून भेटवस्तू (लाच) घेण्यास सक्त मनाई करण्यात आली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताचा पहिला गव्हर्नर-जनरल: लॉर्ड विल्यम बेंटिक (1833); परंतु बंगालचा पहिला गव्हर्नर-जनरल: वॉरन हेस्टिंग्स (1773). पहिले सुप्रीम कोर्ट: 1774 (कलकत्ता, मुख्य न्यायाधीश: सर एलायझा इम्पे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Regulating Act of 1773.
Detailed Information:
•
Regulating Act of 1773: The landmark legislation passed by the British Parliament to establish parliamentary oversight over the East India Company.
•
Key Highlights:
1.
Designated the Governor of Bengal as the Governor-General of Bengal, making Warren Hastings the first to hold this high office.
2.
Created an Executive Council of 4 members to assist the Governor-General.
3.
Subordinated the Bombay and Madras Presidencies to Bengal in matters of war and diplomacy.
4.
Established the first Supreme Court of Judicature at Calcutta in 1774 with Sir Elijah Impey as Chief Justice.
5.
Strictly prohibited private trade and receipt of bribes/presents by Company servants.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
First Governor-General of Bengal: Warren Hastings (1773). First Chief Justice of Calcutta Supreme Court: Sir Elijah Impey (1774).