नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी कोणत्या वृत्तपत्रातून कामगारांच्या प्रश्नांना वाचा फोडली ?
EN
Through which newspaper did Narayan Meghaji Lokhande voice the grievances of workers?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (दीनबंधू)
विश्लेषण:
•
नारायण मेघाजी लोखंडे (१८४८–१८९७): लोखंडे हे महात्मा जोतीराव फुले यांचे निष्ठावान सहकारी आणि 'भारतातील कामगार चळवळीचे जनक' (Father of Indian Trade Union Movement) मानले जातात.
•
'दीनबंधू'चे मुंबईतून संपादन: पुण्यात सुरू झालेले 'दीनबंधू' हे वृत्तपत्र जेव्हा १८८० मध्ये आर्थिक संकटात सापडले, तेव्हा नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी त्याचे कार्यालय मुंबईला हलवले.
•
कामगारांच्या हक्कांचे व्यासपीठ: लोखंडे यांनी 'दीनबंधू'मधून मुंबईतील गिरणी कामगारांच्या अमानुष कामाचे तास, कामाच्या वाईट जागा, अपघाती मृत्यू, बालमजुरी आणि साप्ताहिक सुट्टी या प्रश्नांवर सातत्याने लढा दिला.
•
बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन (१८९०): लोखंडे यांनी १८९० मध्ये स्थापन केलेल्या भारतातील पहिल्या कामगार संघटनेचे 'दीनबंधू' हे अधिकृत मुखपत्र होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
नारायण मेघाजी लोखंडे यांच्या 'दीनबंधू' मधील पाठपुराव्यामुळेच १८९१ च्या फॅक्टरी कायद्यात कामगारांना दर रविवारी साप्ताहिक सुट्टी देण्याची तरतूद करण्यात आली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Deenbandhu)
Analysis:
•
Narayan Meghaji Lokhande (1848–1897): A close collaborator of Mahatma Jyotirao Phule and universally revered as the 'Father of the Indian Labour Movement'.
•
Editing 'Deenbandhu' from Bombay: When the Satyashodhak organ *Deenbandhu* faced closure in Pune due to financial hardship in 1880, Lokhande took over its printing and editorship, relocating it to Bombay.
•
Voice of Working-Class Struggles: Through *Deenbandhu*, Lokhande relentlessly campaigned against the harrowing exploitation of Bombay textile mill workers, exposing hazardous conditions, child exploitation, and unregulated 14-hour workdays.
•
*Deenbandhu* served as the ideological platform for the Bombay Mill Hands Association (established by Lokhande in 1890, India's first labour organization).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Due to Lokhande's sustained advocacy in *Deenbandhu*, the British colonial government mandated a weekly day of rest (Sunday holiday) under the Factories Act of 1891.