कोणाच्या प्रेरणेने 1947 मध्ये “इंडियन नॅशनल ट्रेड युनियन काँग्रेस' स्थापन करण्यात आली?
EN
Through whose inspiration was the "Indian National Trade Union Congress" (INTUC) established in 1947?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) सरदार पटेल
सविस्तर विश्लेषण:
•
इंडियन नॅशनल ट्रेड युनियन काँग्रेस (INTUC - इंटक): भारताला स्वातंत्र्य मिळण्याच्या पूर्वसंध्येला ३ मे १९४७ रोजी नवी दिल्ली येथे इंटकची स्थापना करण्यात आली.
•
सरदार वल्लभभाई पटेल यांची प्रेरणा: या संघटनेच्या स्थापनेमागे सरदार वल्लभभाई पटेल यांची मुख्य प्रेरणा, नेतृत्व आणि मार्गदर्शन होते. पटेल यांनी या स्थापनेच्या परिषदेचे उद्घाटन केले.
•
उद्दिष्ट: आयटकवर (AITUC) कम्युनिस्ट पक्षाचे (CPI) वर्चस्व प्रस्थापित झाल्यामुळे, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या विचारसरणीवर आणि गांधीवादी अहिंसक तत्त्वांवर चालणारी एक राष्ट्रवादी कामगार मध्यवर्ती संस्था स्थापन करणे हे सरदार पेल यांचे उद्दिष्ट होते.
•
पहिले अध्यक्ष: डॉ. सुरेशचंद्र बॅनर्जी हे इंटकचे पहिले अध्यक्ष आणि खांडूभाई देसाई हे पहिले सरचिटणीस होते. गुलझारीलाल नंदा यांनीही यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
गांधीवादी कार्यपद्धती: इंटकचे ध्येय कामगारांचे हक्क मिळवण्यासाठी संप हे अंतिम शस्त्र मानणे आणि लवाद व वाटाघाटींना प्राधान्य देणे हे होते.
•
स्वातंत्र्यानंतरची स्थिती: स्वातंत्र्योत्तर भारतात इंटक ही देशातील सर्वाधिक सदस्यसंख्या असलेली अग्रगण्य कामगार संघटना बनली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Sardar Patel
Detailed Analysis:
•
Indian National Trade Union Congress (INTUC): Formed on May 3, 1947, in New Delhi on the eve of Indian Independence.
•
Inspiration of Sardar Patel: Sardar Vallabhbhai Patel was the supreme ideological mentor and driving force behind the establishment of INTUC. Sardar Patel inaugurated the founding convention and defined its nationalist framework.
•
Objective: Since the Communist Party had captured dominance over AITUC, the nationalist leadership within the Indian National Congress deemed it essential to create a national trade union federation anchored in democratic nationalism and Gandhian principles of arbitration.
•
First Office-Bearers: Dr. Suresh Chandra Banerjee was elected its first President, and Khandubhai K. Desai became the General Secretary. Gulzarilal Nanda served as a primary organizer.
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Constitutional Path: INTUC rejected violent class struggle and unauthorized wildcat strikes, emphasizing compulsory arbitration, tripartite negotiations, and labor welfare legislation.
•
Largest Federation: In independent India, INTUC emerged as the most dominant central trade union organization representing Indian industrial labor.