भुईमुगावर टिक्का रोग कोणत्या कारक जीवामुळे होतो ?
EN
Tikka disease on groundnut is caused by which organism?
योग्य उत्तर पर्याय 2 (सरकोस्पोरा परसोनेटा - Cercospora personata) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
भुईमुगावरील टिक्का रोग (Tikka Disease of Groundnut):
•
भुईमुगावर पडणारा 'टिक्का रोग' (पर्ण डाग / Leaf Spot) हा एक अत्यंत गंभीर आणि व्यापक बुरशीजन्य (Fungal) रोग आहे.
•
हा रोग प्रामुख्याने 'सरकोस्पोरा परसोनेटा' (Cercospora personata / *Phaeoisariopsis personata*) आणि *Cercospora arachidicola* या बुरशीमुळे होतो.
•
लक्षणे: पानांच्या दोन्ही बाजूंवर लहान, गोलाकार, गडद काळे-तपकिरी रंगाचे ठिपके (टिक्के) पडतात, ज्यांच्याभोवती पिवळे वलय दिसते. यामुळे पाने गळून पडतात आणि शेंगा पोसत नाहीत, ज्यामुळे उत्पादनात ५०% पर्यंत घट होते.
•
इतर बुरशी:
•
*Puccinia*: गव्हावरील तांबेरा (Rust) रोग.
•
*Ustilago*: ज्वारी/मक्यावरील काजळी (Smut) रोग.
•
*Aspergillus*: अन्नावर काळी बुरशी / अफ्लाटॉक्सिन.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
टिक्का रोगाच्या नियंत्रणासाठी कार्बेन्डाझिम (Bavistin) किंवा मँकोझेब (Mancozeb) या बुरशीनाशकाची फवारणी केली जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (Sarcospora personata / Cercospora personata).
Explanation:
•
Etiology of Tikka Disease in Groundnut:
•
Tikka disease (early and late leaf spot) is the most destructive foliar fungal disease affecting groundnut / peanut (*Arachis hypogaea*).
•
It is caused primarily by the ascomycete fungal pathogens *Cercospora personata* (*Phaeoisariopsis personata*) and *Cercospora arachidicola*.
•
Symptoms: Prominent necrotic circular, dark brown to black spots surrounded by a bright chlorotic yellow ring on leaves, inducing premature severe defoliation and drastically reducing pod filling.
•
*Puccinia* causes rusts; *Ustilago* causes smuts; *Aspergillus* causes mold/aflatoxicosis.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Tikka disease is effectively managed by prophylactic foliar sprays of Carbendazim and Mancozeb.