🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

इलेक्ट्रॉनिक्स, हार्डवेअर आणि डीप-टेक स्टार्टअप्सना त्यांच्या नवकल्पनांचे पेटंट नोंदवण्यासाठी आर्थिक व तांत्रिक सहाय्य देणारा 'बौद्धिक संपदा उत्प्रेरक उपक्रम' (IP Catalyst Initiative) कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केला?

EN To accelerate patent filing, IP valuation, and commercialization for deep-tech hardware startups, which ministry initiated the 'IP Catalyst Initiative'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
Ministry of Commerce and Industry
B
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
Ministry of Science and Technology
C
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeitY)
Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY)
D
सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय
Ministry of Micro, Small and Medium Enterprises
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ३ (इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय - MeitY)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• [b]नोडल मंत्रालय:[/b] हा उपक्रम केंद्रीय [b]इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY)[/b] आपल्या 'स्टार्टअप हब' (MeitY Startup Hub) द्वारे सुरू केला.
• [b]उद्देश:[/b] देशांतर्गत तंत्रज्ञान नवकल्पनांचे जागतिक स्तरावर संरक्षण करणे. भारतीय स्टार्टअप्सना पेटंट मिळवण्यासाठी लागणारा खर्च, कायदेशीर सल्ला आणि आंतरराष्ट्रीय पेटंट नोंदणी (PCT अंतर्गत) यासाठी आर्थिक अनुदान देणे.
• [b]महत्त्व:[/b] भारताला केवळ तंत्रज्ञानाचा वापरकर्ता न ठेवता 'पेटंट मालक' (IP creator) बनवणे हे याचे मुख्य ध्येय आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: बौद्धिक संपदा अधिकार (IPR) प्रकार: पेटंट (२० वर्षे), ट्रेडमार्क (१० वर्षे, नूतनीकरणक्षम), कॉपीराइट (लेखकाच्या मृत्यूनंतर ६० वर्षे), आणि जीआय टॅग (१० वर्षे). हे मूलभूत अधिकार MPSC विज्ञान व तंत्रज्ञान घटकात विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 3 (Ministry of Electronics and Information Technology - MeitY)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• [b]Nodal Ministry:[/b] Spearheaded by the [b]Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY)[/b] through the MeitY Startup Hub.
• [b]Strategic Objectives:[/b] Subsidizes patent drafting, domestic and international Patent Cooperation Treaty (PCT) filing costs, and IP valuation for electronics and IT innovators.
• [b]National Vision:[/b] Transitions India from an IT service-oriented economy into a high-value intellectual property generator and deep-tech product nation.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Core IPR terms: Patents (20 years), Trademarks (10 years renewable), Copyrights (author's lifetime + 60 years), and GI Tags (10 years). Standard MPSC GS Science & Technology.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeitY) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ३ (इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय - MeitY)[/b]
✗ पर्याय (4) सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →