🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

गंगा नदीच्या खोऱ्यातील स्थानिक समुदायांना शाश्वत उपजीविका आणि नदी जैवविविधता संवर्धनाशी जोडण्यासाठी 'जलज आजीविका केंद्रे' (JALAJ Livelihood Centres) नमामि गंगे मोहिमेने कोणत्या संस्थेच्या सहकार्याने सुरू केली आहेत?

EN To build community-led conservation and generate green livelihoods along the Ganga river basin, the 'JALAJ Livelihood Centres' were launched under Namami Gange in partnership with which premier institute?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केंद्रीय ग्रामीण विकास मंत्रालय
Ministry of Rural Development
B
भारतीय वन्यजीव संस्था (WII), डेहराडून
Wildlife Institute of India (WII), Dehradun
C
नीती आयोग
NITI Aayog
D
राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरण (NBA)
National Biodiversity Authority (NBA)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✔ योग्य उत्तर: पर्याय २ (भारतीय वन्यजीव संस्था - WII)

📌 महत्त्वाचे मुद्दे व सविस्तर विश्लेषण:

• सहयोगी संस्था: 'राष्ट्रीय स्वच्छ गंगा मिशन' (NMCG - नमामि गंगे) आणि भारतीय वन्यजीव संस्था (Wildlife Institute of India - WII), डेहराडून.
• जलज (JALAJ) उपक्रम: हा 'अर्थ गंगा' (Arth Ganga) संकल्पनेचा एक भाग असून नदीकाठच्या महिला बचत गट आणि मच्छीमार कुटुंबांना सेंद्रिय शेती उत्पादने, स्थानिक हस्तकला आणि पर्यावरण पर्यटन (Eco-tourism) सेवा विकण्यासाठी गंगा घाटांवर केंद्रे उपलब्ध करून देतो.
• गंगा प्रहरी (Ganga Prahari): डब्लूआयआयने प्रशिक्षित केलेले स्थानिक स्वयंसेवक 'गंगा प्रहरी' हे या केंद्रांचे व्यवस्थापन आणि गंगा डॉल्फिनच्या संरक्षणाचे काम पाहतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-I (पर्यावरण व जलसंधारण) व GS-III (कृषी व उपजीविका): नमामि गंगे अभियान (२०१४), 'अर्थ गंगा'चे ६ मुख्य स्तंभ, आणि गंगा नदीतील डॉल्फिन संवर्धनावर परीक्षेमध्ये नियमित प्रश्न येतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✔ Correct Answer: Option 2 (Wildlife Institute of India - WII, Dehradun)

📌 Key Analysis & Highlights:

• Institutional Partnership: Spearheaded by the National Mission for Clean Ganga (NMCG) in direct collaboration with the Wildlife Institute of India (WII), Dehradun.
• JALAJ Initiative: Operationalized under the Arth Ganga developmental paradigm, setting up livelihood centers along riverbanks to market local agro-products, Ayurvedic herbs, and eco-tourism cruises.
• Ganga Praharis: Run by grassroots ecological volunteers ('Ganga Praharis') trained by WII to safeguard aquatic species like the Gangetic river dolphin.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

MPSC GS Paper III (Environmental Conservation & Livelihoods): Core policy framework: The 6 pillars of Arth Ganga and National Mission for Clean Ganga (NMCG).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केंद्रीय ग्रामीण विकास मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) भारतीय वन्यजीव संस्था (WII), डेहराडून (अचूक उत्तर): [green]✔ योग्य उत्तर: पर्याय २ (भारतीय वन्यजीव संस्था - WII)[/green]
⚠️ पर्याय (3) नीती आयोग (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरण (NBA) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जानेवारी २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जानेवारी २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जानेवारी २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जानेवारी २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जानेवारी २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जानेवारी २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →