🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

जंगलातील हत्तींचा मानवी वस्त्यांमधील शिरकाव रोखण्यासाठी आणि वैज्ञानिक अभ्यासासाठी 'भारताचे पहिले मानव-हत्ती संघर्ष संशोधन केंद्र' कोणत्या व्याघ्र प्रकल्पात स्थापन केले जात आहे?

EN To conduct behavioral tracking and mitigate crop raids, India's first dedicated 'Human-Elephant Conflict Research Centre' is being established in which Tiger Reserve?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

कान्हा व्याघ्र प्रकल्प

Kanha Tiger Reserve

बांधवगड व्याघ्र प्रकल्प

Bandhavgarh Tiger Reserve

पलामू व्याघ्र प्रकल्प (Palamau Tiger Reserve)

Palamau Tiger Reserve (PTR)

नागरहोळे व्याघ्र प्रकल्प

Nagarahole Tiger Reserve

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ३ (पलामू व्याघ्र प्रकल्प - Palamau Tiger Reserve)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• [b]स्थान व प्रकल्प:[/b] भारतातील पहिले मानव-हत्ती संघर्ष संशोधन केंद्र [b]झारखंड[/b] राज्यातील लातेहार जिल्ह्यातील 'पलामू व्याघ्र प्रकल्पात' (Palamau Tiger Reserve - PTR) उभारण्यात येत आहे.

• [b]पार्श्वभूमी:[/b] छोटानागपूर पठारावरील झारखंड, ओडिशा आणि छत्तीसगड या पट्ट्यात खाणकाम आणि जंगलांच्या तुकड्यांमुळे हत्ती-मानव संघर्ष मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे.

• [b]संशोधनाचे स्वरूप:[/b] रेडिओ कॉलरिंग, हत्तींच्या भ्रमंती मार्गांचे मॅपिंग, पूर्वसूचना देणारे सेन्सर्स (Early warning sirens) आणि स्थानिक समुदायांचे सहकार्य यावर हे केंद्र संशोधन करेल.

• [b]ऐतिहासिक महत्त्व:[/b] पलामू हे १९३२ मध्ये जगातील पहिली वाघ गणना (Pugmark census) पार पडलेले ऐतिहासिक ठिकाण आहे आणि १९७३ मध्ये प्रोजेक्ट टायगर अंतर्गत स्थापन झालेल्या मूळ ९ व्याघ्र प्रकल्पांपैकी एक आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: १९९२ मध्ये सुरू झालेला 'प्रकल्प हत्ती' (Project Elephant) आणि 'माइक' (MIKE - Monitoring the Illegal Killing of Elephants) कार्यक्रम MPSC पर्यावरणातील हमखास विचारले जाणारे विषय आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 3 (Palamau Tiger Reserve - PTR)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• [b]Pioneering Centre:[/b] India’s first specialized Human-Elephant Conflict (HEC) Research Centre is situated in [b]Palamau Tiger Reserve[/b] in Latehar district, Jharkhand.

• [b]Regional Urgency:[/b] The Chhota Nagpur plateau corridor (Jharkhand-Odisha-Chhattisgarh) experiences intense crop damage and human fatalities driven by mining corridor fragmentation.

• [b]Historic Legacy of PTR:[/b] Site of the world's first pugmark tiger census conducted back in 1932 by J.W. Nicholson; one of the original 9 tiger reserves declared under Project Tiger in 1973.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Project Elephant (launched in 1992) and the international MIKE (Monitoring the Illegal Killing of Elephants) program under CITES are high-probability topics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) कान्हा व्याघ्र प्रकल्प (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) बांधवगड व्याघ्र प्रकल्प (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) पलामू व्याघ्र प्रकल्प (Palamau Tiger Reserve) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ३ (पलामू व्याघ्र प्रकल्प - Palamau Tiger Reserve)[/b]

✗ पर्याय (4) नागरहोळे व्याघ्र प्रकल्प (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'पलामू व्याघ्र प्रकल्प (Palamau Tiger Reserve)' हे असून ते 'एप्रिल २०२६' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन