बाजार भावावरील निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादनातून (NNP at Market Price) घटक खर्चावरील राष्ट्रीय उत्पन्न (NNP at Factor Cost) मिळवण्यासाठी खालीलपैकी कोणती बाब वजा केली जाते?
EN
To derive National Income at Factor Cost (NNP at Factor Cost) from Net National Product at Market Prices (NNP at Market Prices), which of the following is subtracted?
योग्य उत्तर पर्याय (३) अप्रत्यक्ष कर (Indirect Taxes) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
बाजारभाव (Market Price - MP) आणि घटक खर्च (Factor Cost - FC) यांमधील संबंध:
•
बाजारभावात वस्तूवर सरकारने आकारलेले 'अप्रत्यक्ष कर' (GST, अबकारी कर, विक्री कर) समाविष्ट असतात, तर सरकारने दिलेली 'सबसिडी' (अनुदान) वजा केलेली असते.
•
सूत्र:
$$\text{बाजारभाव (Market Price)} = \text{घटक खर्च (Factor Cost)} + \text{अप्रत्यक्ष कर} - \text{सबसिडी}$$
•
म्हणून, बाजारभावातून घटक खर्चावर जायचे असल्यास:
$$\text{घटक खर्च (FC)} = \text{बाजारभाव (MP)} - \text{अप्रत्यक्ष कर (Indirect Taxes)} + \text{सबसिडी (Subsidies)}$$
$$\text{NNP}_{FC} = \text{NNP}_{MP} - \text{निव्वळ अप्रत्यक्ष कर (Net Indirect Taxes)}$$
•
त्यामुळे घटक खर्चावरील राष्ट्रीय उत्पन्न मिळवण्यासाठी बाजारभावावरील NNP मधून 'अप्रत्यक्ष कर' वजा केले जातात.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) चुकीचा: सबसिडी मिळवली जाते (Add केली जाते), वजा केली जात नाही.
•
पर्याय (२) चुकीचा: घसारा हा सकल (Gross) मधून निव्वळ (Net) करण्यासाठी वजा केला जातो.
•
पर्याय (३) अचूक: अप्रत्यक्ष कर वजा केले जातात.
•
पर्याय (४) चुकीचा आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लक्षात ठेवण्याचा सोपा नियम:
१)
Gross -> Net = घसारा (Depreciation) वजा करा.
२)
Market Price -> Factor Cost = निव्वळ अप्रत्यक्ष कर (NIT = अप्रत्यक्ष कर - सबसिडी) वजा करा.
३)
Domestic -> National = परदेशातील निव्वळ उत्पन्न (NFIA) मिळवा.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) Indirect Taxes (Net Indirect Taxes).
Detailed Analysis:
•
The structural relationship between Market Prices (MP) and Factor Cost (FC):
•
Market Price includes indirect product taxes (such as GST, excise duty) levied by the state and excludes production subsidies disbursed by the state.
•
Mathematical formulation:
$$\text{Market Price (MP)} = \text{Factor Cost (FC)} + \text{Indirect Taxes} - \text{Subsidies}$$
•
Inverting the equation to isolate Factor Cost:
$$\text{Factor Cost (FC)} = \text{Market Price (MP)} - \text{Indirect Taxes} + \text{Subsidies}$$
$$\text{NNP}_{FC} = \text{NNP}_{MP} - \text{Net Indirect Taxes (NIT)}$$
•
Hence, to transition from NNP at market price to NNP at factor cost (true National Income), Indirect Taxes must be deducted.
Distractor Analysis:
•
Option (1) is incorrect: Subsidies are added, not subtracted.
•
Option (2) is incorrect: Depreciation converts Gross to Net concepts, not MP to FC.
•
Option (3) is correct: Indirect taxes are deducted from market prices to reach factor payments.
•
Option (4) is unrelated to the price basis adjustment.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Three golden conversion formulas in national accounts:
1)
Gross to Net: Deduct Depreciation.
2)
Market Price to Factor Cost: Deduct Net Indirect Taxes (Indirect Taxes - Subsidies).
3)
Domestic to National: Add Net Factor Income from Abroad (NFIA).