🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2015 MEDIUM

कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) देशभरातील ७८ लाखांहून अधिक पेन्शनधारकांना कोणत्याही बँकेतून सुलभपणे निवृत्तीवेतन मिळण्यासाठी कोणती नवीन प्रणाली लागू केली आहे?

EN To enable seamless pension disbursements for over 78 lakh pensioners across any bank branch nationwide under EPS-95, which system did the EPFO roll out?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विकेंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली
Decentralized Pension Payments System
B
केंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली (Centralized Pension Payments System - CPPS)
Centralized Pension Payments System (CPPS)
C
वरीलपैकी दोन्ही
Both of the above
D
यापैकी काहीही नाही
None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय २ (केंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली - Centralized Pension Payments System - CPPS)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• केंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली (CPPS):
• कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) कर्मचारी पेन्शन योजना, १९९५ (EPS-95) अंतर्गत 'केंद्रीकृत पेन्शन वितरण प्रणाली' (CPPS) सर्व प्रादेशिक कार्यालयांमध्ये लागू केली.
• यापूर्वी पेन्शनधारकांना ज्या बँकेत खाते होते किंवा ज्या प्रादेशिक कार्यालयात नोंदणी होती, त्याच बँक शाखेतून पेन्शन घ्यावी लागत असे; नवीन प्रणालीमुळे पेन्शनधारक भारतातील कोणत्याही बँकेच्या कोणत्याही शाखेतून पेन्शन मिळवू शकतात.
• निवृत्तीनंतर एका शहरातून दुसऱ्या शहरात स्थलांतरित झाल्यावर पेन्शन पेमेंट ऑर्डर (PPO) हस्तांतरित करण्याची गरज भासणार नाही.
• ईपीएफओ (EPFO):
• स्थापना: ४ मार्च १९५२ (कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी व इतर तरतुदी कायदा, १९५२).
• केंद्रीय कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाच्या अंतर्गत जगातील सर्वात मोठ्या सामाजिक सुरक्षा संस्थांपैकी एक.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-4 (कामगार कल्याण व सामाजिक सुरक्षा): ईपीएफओ अंतर्गत तीन योजना चालवल्या जातात: (१) कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी योजना १९५२ (EPF), (२) कर्मचारी पेन्शन योजना १९९५ (EPS), आणि (३) कर्मचारी डिपॉझिट लिंक्ड इन्शुरन्स योजना १९७६ (EDLI).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 2 (Centralized Pension Payments System - CPPS)[/b]

[b]Key Points & Explanation:**

• Administrative Reform:
• The Employees' Provident Fund Organisation (EPFO) operationalized the Centralized Pension Payments System (CPPS) for EPS-95 pensioners across all regional offices.
• Benefits to Pensioners:
• Enables seamless disbursement of pension through any bank and any branch across India without requiring verification at the originating regional office.
• Eliminates the cumbersome requirement of transferring Pension Payment Orders (PPOs) upon relocation.
• About EPFO:
• Established under the Employees' Provident Funds and Miscellaneous Provisions Act, 1952, under the Ministry of Labour and Employment.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

EPFO administers three key social security schemes: EPF Scheme 1952, EPS Scheme 1995, and EDLI (Employees' Deposit Linked Insurance) Scheme 1976.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विकेंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) केंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली (Centralized Pension Payments System - CPPS) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय २ (केंद्रीकृत निवृत्त वेतन प्रणाली - Centralized Pension Payments System - CPPS)[/b]
⚠️ पर्याय (3) वरीलपैकी दोन्ही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) यापैकी काहीही नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जानेवारी २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जानेवारी २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जानेवारी २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जानेवारी २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जानेवारी २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जानेवारी २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →