ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या प्रशासनात नव्याने दाखल होणाऱ्या तरुण युरोपीय सनदी अधिकाऱ्यांना भारतीय भाषा, स्थानिक कायदे आणि संस्कृतीचे पद्धतशीर प्रशिक्षण देण्यासाठी गव्हर्नर-जनरल लॉर्ड वेलेस्लीने 1800 मध्ये कोणत्या ठिकाणी 'फोर्ट विल्यम कॉलेज' (Fort William College) ची स्थापना केली होती?
EN
To provide rigorous training in Indian vernacular languages, local customs, and jurisprudence to newly recruited British civil servants, at which place did Governor-General Lord Wellesley establish the 'Fort William College' in 1800?
योग्य उत्तर कलकत्ता (Calcutta) आहे.
सविस्तर माहिती:
•
फोर्ट विल्यम कॉलेजची स्थापना (10 जुलै 1800): गव्हर्नर-जनरल लॉर्ड वेलेस्ली याने कलकत्ता येथे हे कॉलेज स्थापन केले.
•
उद्देश: इंग्लंडमधून येणारे नवोदित नागरी अधिकारी वयाने लहान असत (18 वर्षे) आणि त्यांना भारतीय भाषा, संस्कृती व कायद्यांची कोणतीही माहिती नसे. वेलेस्लीच्या मते, *"ते केवळ कारकून किंवा व्यापारी राहिले नसून आता ते विशाल साम्राज्याचे प्रशासक बनले आहेत."*
•
महत्त्व: या कॉलेजमध्ये हिंदी, बंगाली, मराठी, उर्दू, फारसी आणि संस्कृत भाषांच्या अध्यापनासाठी थोर भारतीय विद्वानांना पाचारण करण्यात आले.
•
मराठी भाषेसाठी योगदान: विल्यम केरी (William Carey) यांनी फोर्ट विल्यम कॉलेजमध्ये मराठी विभागाचे प्रमुख म्हणून काम केले आणि वैजनाथ शर्मा यांच्या सहकार्याने मराठीतील पहिले व्याकरण आणि शब्दकोश तयार केले.
•
कोर्ट ऑफ डायरेक्टर्सने खर्च आणि अधिकारांच्या मुद्द्यावरून 1802 मध्ये याला विरोध केला, परंतु हे कॉलेज भाषा शिक्षणासाठी 1854 पर्यंत चालू राहिले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
फोर्ट विल्यम कॉलेज: स्थापना ➔ 1800 (कलकत्ता) ➔ संस्थापक: लॉर्ड वेलेस्ली ➔ मराठी विभागाचे प्रमुख: विल्यम केरी.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Calcutta.
Detailed Information:
•
Establishment of Fort William College (10 July 1800): Founded at Calcutta by Governor-General Lord Wellesley.
•
Vision: Wellesley recognized that Company writers were no longer simple commercial bookkeepers, but magistrates, judges, and governors of a sprawling empire. They urgently required education in Indian vernaculars, civil law, Hindu and Muslim codes, and local governance.
•
Cultural & Linguistic Impact: Served as a major intellectual center for modern vernacular prose development. Pioneering missionary William Carey served as Professor of Sanskrit, Bengali, and Marathi, collaborating with native scholars like Pandit Vaidyanath Sharma to compile early Marathi grammars and dictionaries.
•
Although the Court of Directors curtailed its overarching scope in 1802, the college continued as a premier language academy until 1854.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Fort William College was founded in Calcutta in 1800 by Lord Wellesley. William Carey headed its Marathi Department.