🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

देशातील ₹१५० कोटींपेक्षा जास्त खर्चाच्या प्रमुख केंद्रीय पायाभूत सुविधा प्रकल्पांच्या विलंबावर देखरेख ठेवण्यासाठी 'पायमाना' (PAIMANA) हे प्रगत डिजिटल पोर्टल कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केले आहे?

EN To track project execution and eliminate cost/time overruns across mega central infrastructure projects worth over ₹150 crore, which Ministry launched the 'PAIMANA' portal?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केंद्रीय अर्थ मंत्रालय
Ministry of Finance
B
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
Ministry of Housing and Urban Affairs
C
सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MoSPI)
Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI)
D
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
Ministry of Electronics and Information Technology
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✔ योग्य उत्तर: पर्याय ३ (सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय - MoSPI)

📌 महत्त्वाचे मुद्दे व सविस्तर विश्लेषण:

• मंत्रालय व पोर्टल: केंद्रीय सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने (MoSPI) 'PAIMANA' (Project Appraisal and Integrated Monitoring for Accelerated Action) हे पोर्टल कार्यान्वित केले.
• उद्दिष्ट: केंद्र सरकारच्या ₹१५० कोटी व त्याहून अधिक खर्चाच्या सर्व मेगा आणि मेजर पायाभूत सुविधा प्रकल्पांच्या (रेल्वे, रस्ते, पेट्रोलियम, कोळसा) प्रगतीचे रिअल-टाइम ऑनलाइन मॉनिटरिंग करणे.
• वेळ व खर्चाची बचत: जमीन संपादन, वनमंजुरी आणि आंतर-मंत्रालयीन समन्वयाच्या अभावामुळे होणारा प्रकल्पांचा विलंब (Time Overrun) आणि वाढलेला खर्च (Cost Overrun) रोखणे हे याचे मुख्य काम आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS Paper III (पायाभूत सुविधा व नियोजन): MoSPI ची भूमिका, केंद्रीय पायाभूत सुविधा प्रकल्प देखरेख यंत्रणा, आणि गतिशक्ती (PM GatiShakti) वर मुख्य परीक्षेत विश्लेषणात्मक प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✔ Correct Answer: Option 3 (Ministry of Statistics and Programme Implementation - MoSPI)

📌 Key Analysis & Highlights:

• Administering Ministry: Rolled out by the Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI).
• System Acronym: PAIMANA stands for Project Appraisal and Integrated Monitoring for Accelerated Action.
• Monitoring Threshold: Digitally monitors public sector infrastructure projects valued at ₹150 crore and above, identifying bottlenecks in land clearances, utility shifts, and contractor performance to prevent costly time overruns.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

MPSC GS Paper III (Infrastructure & Planning): Focus on institutional monitoring of capital expenditure: MoSPI infrastructure reports, OCAC, and PM GatiShakti.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केंद्रीय अर्थ मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MoSPI) (अचूक उत्तर): [green]✔ योग्य उत्तर: पर्याय ३ (सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय - MoSPI)[/green]
✗ पर्याय (4) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जानेवारी २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जानेवारी २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जानेवारी २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जानेवारी २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जानेवारी २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जानेवारी २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →