प्रशासनशास्त्रामध्ये वर्तनवादी अभ्यासाला महत्वाचे स्थान मिळवून देण्याचे श्रेय कोणत्या विचारवंताला देण्यात येते?
EN
Which thinker is credited with giving the behavioral approach a prominent place in the study of Public Administration?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) हर्बर्ट
लोकप्रशासन आणि व्यवस्थापन शास्त्रामध्ये 'वर्तनवादी दृष्टिकोनाला' (Behavioral Approach) अग्रगण्य व मानाचे स्थान मिळवून देण्याचे श्रेय नोबेल पारितोषिक विजेते विचारवंत हर्बर्ट सायमन (Herbert A. Simon) यांना दिले जाते.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (३) बरोबर: हर्बर्ट सायमन यांनी १९४७ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या आपल्या 'ॲडमिनिस्ट्रेटिव्ह बिहेविअर' (Administrative Behavior) या ग्रंथात पारंपारिक शास्त्रीय प्रशासकीय तत्त्वांना 'म्हणी आणि वाक्प्रचार' (Proverbs of Administration) म्हणून खोडून काढले. त्यांनी प्रशासनातील मानवी वर्तन, वास्तववादी निर्णय प्रक्रिया (Decision-Making Theory), आणि 'मर्यादित विवेकशीलता' (Bounded Rationality) या संकल्पना मांडून वर्तनवादी क्रांती घडवून आणली. या योगदानासाठी त्यांना १९७८ चा अर्थशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार मिळाला.
•
पर्याय (१) अयोग्य: वूड्रो विल्सन हे लोकप्रशासनाचे जनक मानले जातात (१८८७ चा निबंध).
•
पर्याय (२) अयोग्य: मेरी पार्कर फॉलेट यांनी गट गतिशीलता व मानवी संबंधांवर भर दिला.
•
पर्याय (४) अयोग्य: मॅक्स वेबर हे कायदेशीर-विवेकनिष्ठ नोकरशाहीचे जनक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: हर्बर्ट सायमन (Herbert Simon):
•
पुस्तक: 'Administrative Behavior' (१९४७).
•
संकल्पना: मर्यादित विवेकशीलता (Bounded Rationality) आणि समाधानकारक निर्णय (Satisficing).
•
सन्मान: १९७८ चे नोबेल पारितोषिक.
•
वर्तनवादी दृष्टिकोनाचे प्रणेते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Herbert Simon
Nobel laureate Herbert A. Simon is credited with establishing the Behavioral Approach as a cornerstone methodology in the study of Public Administration.
Detailed Analysis:
•
Option (3) is correct: Herbert Simon's groundbreaking work *Administrative Behavior (1947)* critiqued traditional classical administrative principles as mere 'proverbs'. Simon shifted the empirical focus of public administration to decision-making behavior, introducing concepts of Bounded Rationality and 'satisficing' behavior, for which he was awarded the Nobel Memorial Prize in Economic Sciences in 1978.
•
Option (1) is incorrect: Woodrow Wilson is hailed as the Father of Public Administration for his 1887 essay.
•
Option (2) is incorrect: Mary Parker Follett pioneered human relations and dynamic administration.
•
Option (4) is incorrect: Max Weber developed the classical bureaucratic model.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Herbert Simon revolutionized public administration through his behavioral decision-making theory and the concept of 'Bounded Rationality' (Nobel Prize in 1978).