1757 नंतर बंगालचा नवीन नवाब म्हणून ब्रिटीशांनी कोणाची नियुक्ती केली ?
EN
To whom did the British appoint as the new Nawab of Bengal after 1757 ?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय (१) मिर जाफर
सविस्तर विश्लेषण:
•
१७५७ च्या प्लासीच्या लढाईनंतर ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने सिराज-उद्-दौलाच्या जागी मीर जाफर याला बंगालचा नवा नवाब बनवले.
•
या नेमणुकीच्या मोबदल्यात मीर जाफरने ब्रिटिशांना कोट्यवधी रुपयांची नुकसानभरपाई आणि २४ परगण्याची जहागीर दिली.
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
मीर कासीम: १७६० मध्ये इंग्रजांनी मीर जाफरकडून पुरेसा पैसा न मिळाल्यामुळे त्याच्या जागी मीर कासीमला नवाब बनवले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Mir Jafar
Detailed Analysis:
•
In the aftermath of the Battle of Plassey (June 1757), the British East India Company elevated Mir Jafar to the throne as Nawab of Bengal.
•
In return, Mir Jafar granted the zamindari of the 24 Parganas along with extensive private indemnities to Company officials.
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Mir Qasim: Installed in 1760 by the British after Mir Jafar failed to satisfy their financial extortions.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) मिर जाफर (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर: पर्याय (१) मिर जाफर**
⚠️ पर्याय (2) मिर कासीम (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) सिराज उद्दौला (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) शहा अलम (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
युरोपियनांचे भारतात आगमन
१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | १४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले. |
| 2 | भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती). |
| 3 | फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले. |
| 4 | अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते. |
| 5 | ३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'मिर जाफर' हे असून ते 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.