लिंगपरिवर्तित तांदुळ जो 'सोनेरी तांदुळ' प्हणून हि ओळखता जातो, त्यात मुख्यत्वे काय असते?
EN
Transgendered rice also known as 'golden rice' mainly contains what?
योग्य उत्तर पर्याय 2 (बिटा - कॅरोटीन - Beta-carotene) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
सोनेरी तांदूळ (Golden Rice):
•
सोनेरी तांदूळ हे जनुकीय अभियांत्रिकीद्वारे (Genetically Modified) विकसित केलेले भाताचे (*Oryza sativa*) एक वाण आहे.
•
हे वाण इंगो पॉट्रिकस (Ingo Potrykus) आणि पीटर बेयर (Peter Beyer) यांनी १९९० च्या दशकात विकसित केले.
•
यामध्ये डॅफोडिल (पिवळे फूल - Daffodil) वनस्पतीतील *phytoene synthase* आणि *Erwinia uredovora* या जीवाणूतील *phytoene desaturase* ही जनुके तांदळाच्या भ्रूणपोषामध्ये (Endosperm) समाविष्ट करण्यात आली आहेत.
•
यामुळे तांदळाच्या दाण्यांमध्ये मुबलक प्रमाणात 'बिटा-कॅरोटीन' (Beta-carotene) तयार होते, जे मानवी शरीरात गेल्यावर 'अ' जीवनसत्वात (Vitamin A) रूपांतरित होते.
•
बिटा-कॅरोटीनच्या पिवळसर-सोनेरी रंगामुळे या तांदळाला 'गोल्डन राईस' (सोनेरी तांदूळ) म्हणतात.
•
विकसनशील देशांमधील लहान बालकांमधील रातांधळेपणा व 'अ' जीवनसत्वाचा अभाव (VAD) दूर करण्यासाठी हे तयार करण्यात आले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सोनेरी तांदूळ हा 'बायोफोर्टिफिकेशन' (Biofortification - जैव सक्षमीकरण) चे एक उत्कृष्ट आणि अग्रगण्य उदाहरण आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (Beta-carotene).
Explanation:
•
Golden Rice:
•
Golden Rice is a genetically modified (GM) variety of rice (*Oryza sativa*) bioengineered to biosynthesize beta-carotene, a provitamin A precursor, in its edible endosperm.
•
It was engineered by Ingo Potrykus and Peter Beyer by introducing two carotenoid biosynthesis genes: phytoene synthase (*psy*) from daffodil/maize and phytoene desaturase (*crtl*) from the bacterium *Erwinia uredovora*.
•
The accumulation of beta-carotene imparts a characteristic yellow-golden hue to the grain.
•
In the human gut, beta-carotene is cleaved into active Vitamin A (retinol), effectively combating nutritional blindness (xerophthalmia) and Vitamin A deficiency (VAD) in rice-dependent populations.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Golden Rice represents an archetypal application of Biofortification—breeding and bioengineering crops to enhance their intrinsic nutritional profile.