पुढे दोन विधाने दिली असून त्यापुढे (I), (II), (III) व (IV) असे क्रमांक असलेली अनुमाने दिली आहेत. दिलेली विधाने सर्वसाधारणपणे माहीत असलेल्या तथ्यांपेक्षा भिन्न आहेत असे वाटले तरी तुम्ही ती सत्य मानायची आहेत. नंतर त्या विधानांच्या आधारे कोणती अनुमाने तर्कसंगत आहेत याचा निर्णय घ्या. विधाने : काही दगडांना रंग आहे. काही दगडांना सुगंध आहे. अनुमाने : (I) प्रत्येक दगडाला रंग आहे किंवा सुगंध आहे. (II) काही दगडांना सुगंध नाही वा रंग नाही. (III) काही दगडांना रंग आहे तसेच सुगंधही आहे. (IV) रंग व सुगंध आहे, असा दगड नाही. पर्यायी उत्तरे :
EN
Two statements are given below followed by inferences numbered (I), (II), (III), and (IV). Even if the statements appear to be at variance with commonly known facts, you must accept them as true. Then decide which inferences logically follow from the statements.
Statements: Some stones have color. Some stones have fragrance.
Inferences:
(I) Every stone has either color or fragrance.
(II) Some stones have neither fragrance nor color.
(III) Some stones have both color and fragrance.
(IV) There is no stone that has both color and fragrance.
Alternative answers:
स्पष्टीकरण:
दिलेली विधाने व अनुमानांचे विश्लेषण:
•
विधानांच्या तार्किक रचनेनुसार (Syllogistic logic), अनुमानांमध्ये परस्पर विरोधी पर्याय निर्माण होतात.
•
जेव्हा दोन विधाने पूरक जोडी (Complementary pair) तयार करतात, तेव्हा त्यांच्यामध्ये 'Either-Or' (एकतर वा) संबंध लागू होतो.
•
येथे (IV) वा (III) पैकी एक तर्कसंगत आहे (Either IV or III is logically valid).
त्यामुळे पर्याय (1) हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
तर्कशास्त्रात पूरक जोडी (Some + No) आढळल्यास 'Either-Or' चा पर्याय लागू होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Evaluating the syllogism and conclusions:
•
The structure of the premises sets up a complementary pair among conclusions (III) and (IV).
•
In formal deductive logic, when contradictory/complementary propositions share the same subject and predicate, an Either/Or condition holds.
•
Hence, Either (IV) or (III) is logically valid.
Therefore, Option (1) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Identify complementary pairs: When 'Some' and 'No' conditions alternate without mutual exclusivity, apply the 'Either-Or' rule.