भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २३३(१) मधील घटनात्मक तरतुदींनुसार, घटकराज्यामध्ये 'जिल्हा न्यायाधीशांची' (District Judges) नियुक्ती, पदस्थापना आणि पदोन्नती खालीलपैकी कोणाद्वारे केली जाते?
EN
Under Article 233(1) of the Indian Constitution, the appointment, posting, and promotion of 'District Judges' in any State is made by:
योग्य उत्तर: (१) संबंधित राज्याचे राज्यपाल (Governor - उच्च न्यायालयाच्या सल्ल्याने).
स्पष्टीकरण:
•
संविधानाच्या अनुच्छेद २३३(१) नुसार: "कोणत्याही राज्यातील जिल्हा न्यायाधीशांची नियुक्ती, पदस्थापना आणि पदोन्नती संबंधित राज्याच्या उच्च न्यायालयाशी सल्लामसलत करून राज्याच्या राज्यपालाकडून केली जाईल."
•
जिल्हा न्यायाधीश होण्यासाठी पात्रता (अनुच्छेद २३३(२)):
१.
ती व्यक्ती केंद्र किंवा राज्य शासनाच्या सेवेत आधीपासून नोकरीत नसावी.
२.
तिने वकील म्हणून किमान ७ वर्षे सराव केलेला असावा.
३.
तिच्या नियुक्तीसाठी उच्च न्यायालयाने शिफारस केलेली असावी.
•
जिल्हा न्यायालयातील इतर दुय्यम न्यायाधीशांची भरती राज्य लोकसेवा आयोग (MPSC) आणि उच्च न्यायालयाच्या सल्ल्याने राज्यपालांद्वारे केली जाते (अनुच्छेद २३४).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जिल्हा न्यायाधीश हा जिल्ह्यातील सर्वोच्च न्यायिक अधिकारी असतो. जेव्हा तो दिवाणी खटले चालवतो तेव्हा त्याला 'जिल्हा न्यायाधीश' (District Judge) म्हणतात आणि जेव्हा तो फौजदारी खटले चालवतो तेव्हा त्याला 'सत्र न्यायाधीश' (Sessions Judge) म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: (1) Governor of the State (in consultation with the High Court).
Explanation:
•
Under Article 233(1) of the Constitution: "Appointments of persons to be, and the posting and promotion of, district judges in any State shall be made by the Governor of the State in consultation with the High Court exercising jurisdiction in relation to such State."
•
Qualifications for appointment as a District Judge (Article 233(2)):
1.
Must not already be in the service of the Union or the State.
2.
Must have been an advocate or a pleader for not less than 7 years.
3.
Must be recommended by the High Court for appointment.
•
Other subordinate judicial officers are appointed by the Governor in accordance with rules framed with the State PSC and High Court (Article 234).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The District Judge is the highest judicial authority in the district. When handling civil cases, the officer is called the 'District Judge'; when presiding over criminal cases, the officer is styled as the 'Sessions Judge'.