राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियानांतर्गत (NRHM) 'आशा' (ASHA) ही संकल्पना 'स्थानिक महिला रहिवाशांना मान्यताप्राप्त सामाजिक आरोग्य कार्यकर्ता म्हणून प्रशिक्षित करणे' ही आहे.
•
ASHA (Accredited Social Health Activist):
•
ही गावातील स्थानिक महिला असते (साधारणपणे 25 ते 45 वर्षे वयोगटातील, किमान 10 वी उत्तीर्ण).
•
साधारणपणे दर 1,000 ग्रामीण लोकसंख्येसाठी एका आशा स्वयंसेविकेची नियुक्ती केली जाते.
•
ती समुदाय आणि सार्वजनिक आरोग्य यंत्रणा यांच्यातील महत्त्वाचा दुवा (Bridge) म्हणून काम करते.
•
गरोदर महिलांची नोंदणी, संस्थात्मक प्रसूतीसाठी प्रोत्साहन, बाल लसीकरण, कुटुंब नियोजन व पोषण यासंदर्भात ती कार्य करते.
आशा स्वयंसेविका ही पूर्णवेळ पगारी कर्मचारी नसून मानसेवी कार्यकर्ता (Honorary Volunteer) असते, जिला विविध राष्ट्रीय आरोग्य कार्यक्रमांतर्गत कार्य-आधारित प्रोत्साहन भत्ता (Performance-based incentive) दिला जातो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Under the National Rural Health Mission (NRHM), the concept of 'ASHA' refers to training local female residents as Accredited Social Health Activists.
•
ASHA (Accredited Social Health Activist):
•
A literate female resident of the village (aged 25-45, preferably with 10 years of formal education).
•
Selected at the norm of 1 ASHA per 1,000 population in rural areas.
•
Acts as an interface between the community and the public healthcare system.
•
Promotes universal immunization, institutional deliveries under JSY, sanitation, and family welfare services.
An ASHA is an honorary community volunteer who receives performance-based financial incentives rather than a fixed salary.