🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2017 MEDIUM

शस्त्र अधिनियम 1959 च्या कलम 2(क) नुसार शस्त्राच्या व्याख्येमध्ये खालील कशाचा समावेश होत नाही ?

EN Under Section 2(c) of the Arms Act, 1959, which of the following is NOT included in the definition of "arms"? 1: Lathis 2: Articles designed for domestic use 3: Toys 4: All of the above, unless they can be converted into lethal weapons
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
लाठी
Lathis
B
घरगुती वापराच्या वस्तु
Articles designed for domestic use
C
खेळणी
Toys
D
वरील सर्व जोपर्यंत त्यांचा वापरायोग्य आयुधे म्हणून रूपांतरित होऊ शकत नाहीत
All of the above, unless they can be converted into lethal weapons
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) वरील सर्व जोपर्यंत त्यांचा वापरायोग्य आयुधे म्हणून रूपांतरित होऊ शकत नाहीत

स्पष्टीकरण:

शस्त्र अधिनियम, 1959 च्या कलम 2(1)(c) मध्ये 'शस्त्र' (Arms) ची व्याख्या स्पष्ट करण्यात आली आहे:

1. कलम 2(1)(c) मधील अपवाद:
• कायद्यानुसार शस्त्रांच्या व्याख्येत खालील वस्तूंचा समावेश होत नाही:
1. लाठी किंवा चालताना वापरावयाची साधी काठी (Lathi / walking stick) - पर्याय 1
2. केवळ घरगुती किंवा शेतीच्या वापरासाठी बनविलेल्या वस्तू (Articles for domestic/agricultural use) - पर्याय 2
3. खेळणी म्हणून वापरली जाणारी शस्त्रे (Toys) - पर्याय 3
• जोपर्यंत त्यांचे रूपांतर वापरायोग्य किंवा घातक शस्त्रांमध्ये (serviceable weapons) केले जाऊ शकत नाही, तोपर्यंत या सर्व वस्तू शस्त्रांच्या व्याख्येतून वगळण्यात आल्या आहेत.
2. निष्कर्ष:
• त्यामुळे पर्याय (4) हा कायद्यातील थेट वैधानिक अपवादाचे तंतोतंत वर्णन करतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम 2(1)(c) अपवाद: लाठ्या, शेतीची/घरगुती अवजारे आणि खेळणी जोपर्यंत घातक शस्त्रांमध्ये रूपांतरित केली जाऊ शकत नाहीत, तोपर्यंत ती शस्त्रे (Arms) मानली जात नाहीत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) All of the above, unless they can be converted into lethal weapons

Explanation:

Under Section 2(1)(c) of the Arms Act, 1959, the statutory definition of "arms" specifically excludes certain categories:

1. Statutory Exclusions:
• Section 2(1)(c) provides that "arms" does not include:
• Articles designed solely for domestic or agricultural uses such as a lathi or an ordinary walking stick (Option 1 & 2).
• Weapons incapable of being used otherwise than as toys or of being converted into serviceable weapons (Option 3).
2. Conclusion:
• All the items listed are excluded from the definition of arms unless they can be converted into serviceable weapons. Hence, Option (4) is the exact statutory statement.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Under Section 2(1)(c), domestic articles, agricultural tools, lathis, and toys are exempt from the definition of "arms" unless convertible into weapons.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) लाठी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) घरगुती वापराच्या वस्तु (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) खेळणी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरील सर्व जोपर्यंत त्यांचा वापरायोग्य आयुधे म्हणून रूपांतरित होऊ शकत नाहीत (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) वरील सर्व जोपर्यंत त्यांचा वापरायोग्य आयुधे म्हणून रूपांतरित होऊ शकत नाहीत**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →