लॉर्ड कॉर्नवॉलिसने 1793 च्या न्यायव्यवस्था सुधारणेनुसार (Cornwallis Code) जिल्हा न्यायालयांच्या वर चार 'प्रांतीय अपील न्यायालये' (Provincial Courts of Appeal and Circuit) खालीलपैकी कोणत्या चार शहरांमध्ये स्थापन केली होती? 1) कलकत्ता 2) ढाका 3) मुर्शिदाबाद 4) पाटणा 5) दिल्ली 6) मद्रास 7) मुंबई
EN
Under the judicial reorganization of 1793 (Cornwallis Code), Lord Cornwallis established four 'Provincial Courts of Appeal and Circuit' in which four cities?
1) Calcutta
2) Dhaka
3) Murshidabad
4) Patna
5) Delhi
6) Madras
7) Bombay
योग्य उत्तर फक्त 1, 2, 3 आणि 4 (कलकत्ता, ढाका, मुर्शिदाबाद, पाटणा) आहे.
सविस्तर माहिती:
•
कॉर्नवॉलिस संहिता (Cornwallis Code - 1793): लॉर्ड कॉर्नवॉलिसने महसूल आणि न्यायव्यवस्थेची फारकत केली (Separation of revenue and judicial functions). जिल्हाधिकाऱ्यांचे न्यायदानाचे अधिकार काढून ते जिल्हा न्यायाधीशांकडे (District Judge) सोपवले.
•
चार प्रांतीय अपील न्यायालये: जिल्हा न्यायालयांच्या निर्णयाविरुद्ध अपील ऐकण्यासाठी आणि गंभीर फौजदारी खटल्यांच्या सुनावणीसाठी त्याने चार शहरांत प्रांतीय सर्किट न्यायालये स्थापन केली:
1.
कलकत्ता (Calcutta)
2.
ढाका (Dhaka)
3.
मुर्शिदाबाद (Murshidabad)
4.
पाटणा (Patna)
•
या न्यायालयांमध्ये प्रत्येकी तीन युरोपीय न्यायाधीश आणि त्यांना मदत करण्यासाठी भारतीय काझी व पंडित असत.
•
पुढे 1829 मध्ये लॉर्ड विल्यम बेंटिकने ही विलंबाची आणि खर्चीक ठरणारी चारही प्रांतीय न्यायालये रद्द केली आणि त्यांचे अधिकार कमिशनर व जिल्हा न्यायाधीशांकडे वर्ग केले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कॉर्नवॉलिसची 4 प्रांतीय न्यायालये: कलकत्ता, ढाका, मुर्शिदाबाद, पाटणा. ही न्यायालये रद्द कोणी केली? ➔ लॉर्ड विल्यम बेंटिक (1829).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Only 1, 2, 3, and 4 (Calcutta, Dhaka, Murshidabad, Patna).
Detailed Information:
•
Cornwallis Code (1793): Enforced strict separation of executive/revenue administration from judicial functions. Collectors were stripped of magisterial and judicial powers, which were transferred to newly created District Judges.
•
Four Provincial Courts of Appeal and Circuit: To hear appeals from district courts and conduct criminal sessions (Circuit), four regional courts were constituted at:
1.
Calcutta
2.
Dhaka
3.
Murshidabad
4.
Patna
•
Each court was manned by three European judges assisted by native Qazis and Pandits.
•
In 1829, Lord William Bentinck abolished these four provincial courts due to chronic arrears and procedural delays, delegating appellate jurisdiction to Divisional Commissioners and District Judges.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Cornwallis established four Provincial Courts of Appeal at Calcutta, Dhaka, Murshidabad, and Patna, which were subsequently abolished by Lord William Bentinck in 1829.