मानवी हक्क संरक्षण कायदा, 1993 अन्वये 'मानवी हक्क' हे खालीलप्रमाणे संबंधित आहेत : अ. जीवन आणि स्वातंत्र्य ब. समानता क. राज्य घटनेकडून व्यक्ती प्रतिष्ठाचे हमी देणारे हक्क ड. जे हक्क आंतरराष्ट्रीय कराराद्वारे मूर्त स्वरूपात आहेत आणि भारताचे न्यायालयाद्वारे अंमलबजावणी करता येतात. वरील पर्याय काळजीपूर्वक वाचून अचूक पर्याय निवडा.
EN
Under the Protection of Human Rights Act, 1993, 'human rights' relate to which of the following:
a. Life and liberty
b. Equality
c. Rights guaranteeing individual dignity under the Constitution
d. Rights embodied in international covenants and enforceable by courts in India
Read the options carefully and select the correct answer:
अचूक उत्तर: पर्याय (4) वरील सर्व पर्याय बरोबर आहेत
स्पष्टीकरण:
मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, 1993 मधील कलम 2(1)(d) मध्ये 'मानवी हक्क' (Human Rights) ची व्याख्या खालीलप्रमाणे देण्यात आली आहे:
1.
कलम 2(1)(d) ची मूळ वैधानिक व्याख्या:
•
"मानवी हक्क म्हणजे संविधानाने हमी दिलेले किंवा आंतरराष्ट्रीय करारांमध्ये अंतर्भूत असलेले आणि भारतातील न्यायालयांद्वारे अंमलात आणण्याजोगे व्यक्तीचे जीवित (Life), स्वातंत्र्य (Liberty), समानता (Equality) आणि प्रतिष्ठा (Dignity) यासंबंधीचे अधिकार."
2.
विधानांची तपासणी:
•
अ: जीवन आणि स्वातंत्र्य (Life and Liberty) - समाविष्ट आहे.
•
ब: समानता (Equality) - समाविष्ट आहे.
•
क: संविधानाने हमी दिलेली व्यक्तीची प्रतिष्ठा (Individual Dignity) - समाविष्ट आहे.
•
ड: आंतरराष्ट्रीय करारांद्वारे मूर्त आणि भारतातील न्यायालयांद्वारे अंमलबजावणीयोग्य - समाविष्ट आहे.
•
त्यामुळे वरील सर्व पर्याय (अ, ब, क, ड) अचूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम 2(1)(d) चे चार प्रमुख खांब:
1.
Life (जीवित)
2.
Liberty (स्वातंत्र्य)
3.
Equality (समानता)
4.
Dignity (प्रतिष्ठा)
(न्यायालयांद्वारे अंमलबजावणीयोग्य असणे अनिवार्य).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All of the above options are correct
Explanation:
Under Section 2(1)(d) of the Protection of Human Rights Act, 1993, "human rights" is defined as:
1.
Statutory Definition:
•
"Human rights" means the rights relating to life, liberty, equality and dignity of the individual guaranteed by the Constitution or embodied in the International Covenants and enforceable by courts in India.
2.
Evaluation of Components:
•
Statement a: Life and liberty - explicitly covered.
•
Statement b: Equality - explicitly covered.
•
Statement c: Individual dignity guaranteed by the Constitution - explicitly covered.
•
Statement d: Embodied in international covenants and enforceable by courts in India - explicitly covered.
•
Hence, all options are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Four core statutory values under Section 2(1)(d):
1.
Life, 2. Liberty, 3. Equality, 4. Dignity (must be enforceable by courts in India).