🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2022 MEDIUM

कौटुंबीक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण अधिनियम, 2005 अन्वये दंडाधिकाऱ्याला पीडित व्यक्ति आणि उत्तरवादी यांना त्यांची बाजू मांडण्याची संधी दिल्यावर आणि कौटुंबीक हिंसाचार घडला आहे याची खात्री पटल्यावर, पीडीत व्यक्तिच्या बाजूने संरक्षण आदेश काढता येईल आणि उत्तरवादीस पुढील गोष्टी करण्यास मनाई करता येईल. अ. कौटुंबीक हिंसाचाराचे कृत्य करणे. ब. कौटुंबीक हिंसाचाराची कृत्य करण्यास मदत करणे व त्यास अपप्रेरणा देणे. क. पीडीत व्यक्तिशी कोणत्याही स्वरुपात संवाद साधण्याचा प्रयत्न करणे. ड. पीडीत व्यक्तिवर अवलंबून असणाऱ्या व्यक्ति, इतर नातलग किंवा तिला कौटुंबीक हिंसाचारापासून वाचवणारी कोणतीही व्यक्ति यांना हिंसक वागणूक देणे. अचूक पर्याय निवडा

EN Under the Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005, the Magistrate may, after giving the aggrieved person and the respondent an opportunity of being heard and being satisfied that domestic violence has taken place, pass a protection order prohibiting the respondent from doing which of the following? (a) Committing any act of domestic violence. (b) Aiding or abetting in the commission of acts of domestic violence. (c) Attempting to communicate in any form with the aggrieved person. (d) Committing acts of violence against the dependants, other relatives or any person giving assistance to the aggrieved person. Choose the correct option:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
पर्याय अ, ब आणि क योग्य आहेत
Options a, b and c are correct
B
सर्व पर्याय योग्य आहेत
All options are correct
C
सर्व पर्याय अयोग्य आहेत
All options are incorrect
D
पर्याय ब, क आणि ड योग्य आहेत
Options b, c and d are correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) सर्व पर्याय योग्य आहेत

• कलम 18 अन्वये संरक्षण आदेश (Protection Orders):
• कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण अधिनियम, 2005 च्या कलम 18 नुसार, दंडाधिकारी सुनावणीअंती समाधानी झाल्यास प्रत्यर्थीला खालील सर्व गोष्टी करण्यास मनाई करू शकतात:
• (अ) खंड (a): कौटुंबिक हिंसाचाराचे कोणतेही कृत्य करणे (Committing any act of domestic violence).
• (ब) खंड (b): कौटुंबिक हिंसाचाराचे कृत्य करण्यास साहाय्य करणे किंवा अपप्रेरणा (Aiding or abetting) देणे.
• (क) खंड (d): पीडित व्यक्तीशी वैयक्तिक, तोंडी, लेखी, इलेक्ट्रॉनिक किंवा दूरध्वनीद्वारे कोणत्याही स्वरूपात संवाद साधण्याचा प्रयत्न करणे (Attempting to communicate).
• (ड) खंड (f): पीडित व्यक्तीच्या आश्रितांवर, इतर नातेवाईकांवर किंवा तिला साहाय्य करणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीवर हिंसाचार करणे.
• तसेच सामायिक घरात किंवा तिच्या कामाच्या ठिकाणी प्रवेश करण्यास मनाई (खंड c) आणि मालमत्ता हस्तांतरित करण्यास मनाई (खंड e).
• निष्कर्ष:
• अ, ब, क आणि ड ही चारही विधाने कलम 18 च्या तरतुदींशी तंतोतंत जुळत असल्याने पर्याय (2) सर्व पर्याय योग्य आहेत हे अचूक उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

कलम १८ खालील संरक्षण आदेशाचा भंग करणे हा कलम ३१ अन्वये दखलपात्र आणि अजामीनपात्र (Cognizable & Non-bailable) गुन्हा असून यासाठी १ वर्षापर्यंत कारावास किंवा ₹२०,००० दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) All options are correct

• Protection Orders under Section 18:
• Under Section 18 of the PWDVA, 2005, the Magistrate may pass a protection order prohibiting the respondent from:
• (a) Clause (a): Committing any act of domestic violence;
• (b) Clause (b): Aiding or abetting in the commission of acts of domestic violence;
• (c) Clause (d): Attempting to communicate in any form whatsoever with the aggrieved person (personal, oral, written, electronic, telephonic);
• (d) Clause (f): Committing acts of violence against the dependants, other relatives, or any person giving assistance to the aggrieved person against domestic violence.
• Conclusion:
• All four statements (a, b, c, d) are statutory prohibitions enumerated under Section 18, making Option (2) 'All options are correct' the right choice.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Breach of a protection order issued under Section 18 is a cognizable and non-bailable offence under Section 31, punishable with imprisonment up to 1 year or fine up to ₹20,000, or both.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) पर्याय अ, ब आणि क योग्य आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) सर्व पर्याय योग्य आहेत (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) सर्व पर्याय योग्य आहेत**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) सर्व पर्याय अयोग्य आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) पर्याय ब, क आणि ड योग्य आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण व हुंडा प्रतिबंधक कायदे' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण व हुंडा प्रतिबंधक कायदे

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण व हुंडा प्रतिबंधक कायदे' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण व हुंडा प्रतिबंधक कायदे' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण व हुंडा प्रतिबंधक कायदे' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण व हुंडा प्रतिबंधक कायदे' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →