'पोक्सो' कायदा 2012 मधील तरतुदीनुसार मुलांचे खालीलपैकी कोणते हक्क आहेत ? अ) मुलगा/मुलगी यांचा 'जबाब' अथवा ' म्हणणे' त्यांच्या घरी किंवा त्यांच्या पसंतीने निवडलेल्या ठिकाणी प्राधान्याने नागरी पोशाखातील महिला पोलीस अधिकारी अथवा उप-निरीक्षक पदापेक्षा खालच्या श्रेणीतील नसणाऱ्या पोलीस अधिकाऱ्यामार्फत नोंदविण्यात यावे. ब) चौकशीच्या काळात मुलगा/मुलगी आरोपीच्या संपर्कात येणार नाही याची खात्री पोलीस अधिकाऱ्यांनी केली पाहिजे. क) मुलगा/मुलगी यांना रात्री पोलीस स्टेशनमध्ये ताब्यात घेतले जाऊ शकते. पर्यायी उत्तरे :
EN
Under the provisions of the 'POCSO' Act 2012, which of the following are rights of children?
a) The statement of a child should be recorded at their residence or at a place of their choice, preferably by a woman police officer in civil clothes not below the rank of sub-inspector.
b) The police officer must ensure that the child does not come into contact with the accused during inquiry.
c) A child can be detained at a police station overnight.
Answer options:
पोक्सो कायदा, 2012 (POCSO Act) अंतर्गत बालकांचे हक्क:
बाल लैंगिक अत्याचारापासून संरक्षण कायदा (POCSO Act), 2012 च्या कलम 24 नुसार:
1.
विधान 'अ' बरोबर आहे (कलम 24(1)): मुलाचा जबाब त्याच्या घरी किंवा त्याच्या पसंतीच्या ठिकाणी घेतला जावा, आणि तो शक्यतो गणवेशात नसलेल्या (नागरी पोशाखातील) महिला पोलीस अधिकाऱ्याने किंवा उपनिरीक्षक दर्जापेक्षा कमी नसलेल्या अधिकाऱ्याने नोंदवला पाहिजे.
2.
विधान 'ब' बरोबर आहे (कलम 24(2)): चौकशीच्या कोणत्याही टप्प्यावर मूल आरोपीच्या प्रत्यक्ष संपर्कात येणार नाही याची दक्षता पोलिसांनी घेतली पाहिजे.
3.
विधान 'क' अत्यंत चुकीचे आहे (कलम 24(3)): कोणत्याही परिस्थितीत बालकाला रात्रीच्या वेळी पोलीस ठाण्यात डांबून किंवा ताब्यात ठेवता येत नाही.
त्यामुळे केवळ अ आणि ब (पर्याय 1) हे बालकांचे कायदेशीर अधिकार आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
POCSO कायद्यांतर्गत खटल्यांची सुनावणी बंद खोलीत (In-camera trial) होणे बंधनकारक आहे आणि तक्रार नोंदवल्यापासून 1 वर्षाच्या आत विशेष न्यायालयाने खटल्याचा निकाल देणे अपेक्षित असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Rights of Children under the POCSO Act, 2012:
Under Section 24 of the Protection of Children from Sexual Offences (POCSO) Act, 2012:
1.
Statement 'a' is correct (Section 24(1)): The child's statement shall be recorded at the residence of the child or a place of choice, preferably by a woman police officer not below the rank of sub-inspector in civil clothes (not in police uniform).
2.
Statement 'b' is correct (Section 24(2)): The police officer shall ensure that at no point during inquiry does the child come into direct face-to-face contact with the accused.
3.
Statement 'c' is strictly forbidden (Section 24(3)): No child shall be detained in a police station in the night for any reason whatsoever.
Hence, statements a and b represent protected legal rights (Option 1).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The POCSO Act mandates in-camera proceedings (Section 37) and stipulates that Special Courts should conclude trials within one year from taking cognizance.