योग्य उत्तर: पर्याय (१) - दर १० लाख (१ दशलक्ष / 1 Million) लोकसंख्येमागे १ जागा.
विश्लेषण:
•
कॅबिनेट मिशन योजना, १९४६ नुसार घटनासभेची एकूण सदस्यसंख्या ३८९ निश्चित करण्यात आली होती (२९६ जागा ब्रिटिश भारतासाठी आणि ९३ जागा देशी संस्थानांसाठी).
•
जागांचे वाटप लोकसंख्येच्या प्रमाणात करण्यात आले होते. सर्वसाधारणपणे दर १० लाख (१ मिलियन / 1,000,000) लोकसंख्येमागे १ प्रतिनिधी (जागा) असे प्रमाण ठेवण्यात आले होते.
•
प्रांतांमधील जागांचे वाटप मुख्यत्वे तीन प्रमुख समुदायांमध्ये—शीख, मुस्लिम आणि सामान्य (शीख व मुस्लिम वगळून इतर सर्व)—त्यांच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात करण्यात आले होते.
•
ब्रिटिश प्रांतात सदस्यांची निवड प्रांतिक विधानसभेच्या सदस्यांकडून एकल संक्रमणीय मताद्वारे प्रमाणशीर प्रतिनिधित्वाच्या पद्धतीने झाली होती, तर संस्थानांचे प्रतिनिधी संस्थानिकांकडून नामनिर्देशित केले गेले होते.
घटनासभा ही 'अंशतः निर्वाचित आणि अंशतः नामनिर्देशित' (partly elected and partly nominated) संस्था होती. तिची निवड थेट जनतेद्वारे प्रौढ मतदानाने झालेली नव्हती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) - One seat per 10 Lakh (1 Million) population.
Analysis:
•
Under the Cabinet Mission Plan of 1946, the total sanctioned strength of the Constituent Assembly was 389 (296 from British India and 93 from Princely States).
•
Seats allocated to each British province and princely state were in proportion to their respective populations, roughly in the ratio of one seat to every one million (10 Lakh) population.
•
Provincial seats were further divided among three main communities: Muslims, Sikhs, and General, in proportion to their population.
•
Provincial representatives were indirectly elected by members of the Provincial Legislative Assemblies using single transferable vote system, while representatives of princely states were nominated by their rulers.
Distractor Evaluation:
•
Option (1): Correct representation ratio (1 seat per 1 million).
•
Options (2), (3), and (4): Incorrect population metrics.
The Constituent Assembly was a partly elected and partly nominated body, indirectly chosen by members of the provincial assemblies established under the Government of India Act, 1935.
