बालकाच्या मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम, २००९ अन्वये 'बालक' म्हणजे _________ या वयाचे मुलगा अथवा मुलगी होय.
EN
Under the Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009, 'child' means a male or female child of the age of _________.
अचूक उत्तर: पर्याय (१) ६ ते १४ वर्षे
बालकांचे मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम, २००९ च्या तरतुदीनुसार पर्याय (१) ६ ते १४ वर्षे हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक उत्तर: बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम, २००९ (RTE Act, 2009) च्या कलम २(क) नुसार: "बालक" (Child) म्हणजे ६ ते १४ वर्षे वयोगटातील मुलगा किंवा मुलगी होय. या वयोगटातील प्रत्येक बालकाला जवळच्या शाळेत प्राथमिक शिक्षण पूर्ण होईपर्यंत मोफत व सक्तीचे शिक्षण मिळण्याचा कायदेशीर अधिकार कलम ३ अन्वये प्रदान करण्यात आला आहे.
•
पर्याय (२), (३), (४) चुकीचे: हे वयोगट कायद्यातील तरतुदीशी विसंगत आहेत (दिव्यांग बालकांसाठी हा अधिकार ६ ते १८ वर्षांपर्यंत असतो, परंतु सामान्य व्याख्येत ६ ते १४ वर्षे हाच वयोगट आहे).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: शिक्षणाचा मूलभूत हक्क:
•
८६ वी घटनादुरुस्ती २००२: संविधानात अनुच्छेद २१A चा समावेश करून ६ ते १४ वयोगटातील बालकांसाठी शिक्षण हा मूलभूत हक्क बनवला.
•
आरटीई कायदा २००९: १ एप्रिल २०१० पासून देशभरात लागू झाला.
•
कलम २(क): बालकाचा वयोगट ६ ते १४ वर्षे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) 6 to 14 years
Under Section 2(c) of the Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009, Option (1) 6 to 14 years is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (1) is correct: Section 2(c) of the RTE Act, 2009 defines "child" as a male or female child of the age of six to fourteen years. Section 3 guarantees that every child of the age of six to fourteen years shall have a right to free and compulsory education in a neighbourhood school until completion of elementary education.
•
Options (2), (3), and (4) are incorrect: The statutory age bracket under the general definition is strictly 6 to 14 years.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Constitutional Entitlement to Education:
•
Article 21A (inserted by 86th Constitutional Amendment Act, 2002): Fundamental right to free and compulsory education for ages 6–14.
•
RTE Act, 2009 came into force on 1 April 2010.