🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

१५ व्या वित्त आयोगाच्या शिफारशींच्या सूत्रावर आधारित केंद्र सरकारने राज्यांना जारी केलेल्या अतिरिक्त कर वाटपाच्या (Tax Devolution) हप्त्यामध्ये सर्वाधिक ₹१९,२०८ कोटींचे वाटप कोणत्या राज्याला प्राप्त झाले?

EN Under the tax devolution formula governed by the 15th Finance Commission recommendations, which state received the highest allocation of ₹19,208 crore in the central tax devolution tranche?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बिहार

Bihar

मध्य प्रदेश

Madhya Pradesh

उत्तराखंड

Uttarakhand

उत्तर प्रदेश (Uttar Pradesh)

Uttar Pradesh

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ४ (उत्तर प्रदेश - Uttar Pradesh)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• केंद्रीय कर हस्तांतरण (Tax Devolution):

• केंद्र सरकारच्या विभाज्य कर निधीतून (Divisible Pool of Central Taxes) राज्यांना दिल्या जाणाऱ्या हप्त्यामध्ये उत्तर प्रदेशला सर्वाधिक ₹१९,२०८ कोटी (सुमारे १७.९४%) मिळाले.

• उत्तर प्रदेशनंतर बिहार दुसऱ्या स्थानावर (१०.०५८%) आणि मध्य प्रदेश तिसऱ्या स्थानावर (७.८५%) राहिले.

• १५ वा वित्त आयोग (एन. के. सिंग आयोग):

• १५ व्या वित्त आयोगाने केंद्रीय करांमधील राज्यांचा एकूण वाटा ४१% निश्चित केला आहे (जम्मू-काश्मीर व लडाख केंद्रशासित प्रदेशांच्या निर्मितीमुळे तो पूर्वीच्या ४२% वरून १% ने कमी करण्यात आला).

• राज्यांच्या कर वाटपाचे निकष:

• १. उत्पन्नातील अंतर (Income Distance): ४५%

• २. लोकसंख्या (२०११ ची जनगणना): १५%

• ३. भौगोलिक क्षेत्रफळ: १५%

• ४. वन आणि पर्यावरण (Forest & Ecology): १०%

• ५. कर प्रयत्न (Tax Effort): २.५%

• ६. लोकसंख्याशास्त्रीय कामगिरी (Demographic Performance): १२.५%

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-2 (भारतीय राज्यव्यवस्था - वित्त आयोग): भारतीय राज्यघटनेच्या कलम २८० अन्वये राष्ट्रपती दर पाच वर्षांनी वित्त आयोगाची स्थापना करतात. कलम २७० हे केंद्र आणि राज्यांमधील कर उत्पन्नाच्या वाटणीशी संबंधित आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 4 (Uttar Pradesh)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• Devolution Share:

• In the tax devolution tranche released by the Ministry of Finance, Uttar Pradesh received the highest single state allocation of ₹19,208 crore (representing 17.939% of the divisible pool).

• Bihar received the second-highest share (10.058%), followed by Madhya Pradesh (7.85%).

• 15th Finance Commission Mandate:

• Chaired by N.K. Singh, the 15th FC recommended that 41% of the net divisible pool of Union tax revenue be devolved to the states (reduced from 42% under 14th FC to adjust for the reorganized UTs of J&K and Ladakh).

• Devolution Criteria & Weights:

• Income Distance: 45%

• Population (2011 Census): 15%

• Area: 15%

• Forest & Ecology: 10%

• Demographic Performance: 12.5%

• Tax and Fiscal Effort: 2.5%

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Under Article 280 of the Constitution, the President constitutes the Finance Commission. Article 270 governs the distribution of taxes between the Union and the States.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) बिहार (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) मध्य प्रदेश (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) उत्तराखंड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) उत्तर प्रदेश (Uttar Pradesh) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ४ (उत्तर प्रदेश - Uttar Pradesh)[/b]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'उत्तर प्रदेश (Uttar Pradesh)' हे असून ते 'ऑगस्ट २०२६' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑगस्ट २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन