कोणत्या कायदयानुसार कायदे मंडळातील सभासदांना अंदाजपत्रकावर टीका करता येत नव्हती ?
EN
Under which Act were members of the legislative council not allowed to criticize the budget?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (भारतीय परिषद कायदा १८९२)
विश्लेषण:
•
१८९२ च्या भारतीय परिषद कायद्यान्वये (Indian Councils Act 1892) कायदेमंडळातील सदस्यांना वार्षिक आर्थिक अंदाजपत्रकावर (Budget) चर्चा करण्याचे आणि आर्थिक धोरणावर विचार मांडण्याचे मर्यादित अधिकार प्रथमच मिळाले.
•
परंतु या कायद्यात अत्यंत कठोर निर्बंध होते:
•
सदस्यांना अंदाजपत्रकावर कोणताही ठराव मांडता येत नव्हता किंवा मतदान (Vote) मागता येत नव्हते.
•
सरकारवर किंवा बजेटवर थेट अविश्वासदर्शक टीका करण्यास वा दुरुस्ती सुचवण्यास मनाई होती.
•
पुढे १९०९ च्या मोर्ले-मिंटो कायद्याने बजेटवर उपप्रश्न विचारण्याचा आणि ठराव मांडण्याचा अधिकार वाढवून दिला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१८९२ च्या कायद्याने बजेटवर विचार मांडण्याची संधी दिली, ज्याचा वापर करून नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी ब्रिटिश सरकारच्या आर्थिक शोषणावर आणि लष्करी खर्चावर अर्थपूर्ण व तडाखेबाज भाषणे केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Indian Councils Act 1892)
Analysis:
•
Under the Indian Councils Act of 1892, members of the legislative council were conceded the financial right to discuss the Annual Financial Statement (Budget) for the first time.
•
However, this power was strictly curtailed:
•
Members were not permitted to propose amendments, move formal resolutions, or divide the council (vote) on the budget.
•
Substantive criticism resulting in rejection of financial items was prohibited.
•
Voting rights on separate budget heads and the right to move resolutions were later granted by the 1909 Morley-Minto reforms.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Gopal Krishna Gokhale utilized this budgetary discussion platform granted under the 1892 Act to deliver legendary parliamentary critiques exposing imperial economic exploitation.