भारताच्या घटनेतील कोणत्या कलमान्वये पर्यावरणाचे संरक्षण करणे भारतातील प्रत्येक नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य आहे?
EN
Under which Article of the Constitution of India is it the Fundamental Duty of every citizen of India to protect the environment?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (कलम 51 ए (जी))
स्पष्टीकरण:
•
कलम ५१A (g): भारतीय राज्यघटनेच्या भाग IV-A मधील मूलभूत कर्तव्यांपैकी (Fundamental Duties) कलम ५१A (g) नुसार:
*"वने, सरोवरे, नद्या व वन्यजीव यांसह नैसर्गिक पर्यावरणाचे रक्षण व सुधारणा करणे आणि सजीव प्राण्यांबद्दल दयाबुद्धी बाळगणे हे भारतातील प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य असेल."*
•
इतर कलमे:
•
कलम ४८A: पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करणे हे राज्याचे मार्गदर्शक तत्त्व (DPSP) आहे (४२ वी घटनादुरुस्ती १९७६).
•
कलम ४२: कामाची न्याय्य व मानवी परिस्थिती आणि प्रसूती सहाय्य.
•
कलम ५२: भारताचा एक राष्ट्रपती असेल.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
४२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७६ द्वारे राज्यघटनेत पर्यावरणाशी संबंधित दोन अत्यंत महत्त्वाची कलमे जोडली गेली:
1.
कलम ४८A: राज्याचे कर्तव्य (DPSP).
2.
कलम ५१A (g): नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य (Fundamental Duty).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Article 51A(g))
Explanation:
•
Article 51A(g): Enshrined under Part IV-A of the Constitution of India among the Fundamental Duties:
*"It shall be the duty of every citizen of India to protect and improve the natural environment including forests, lakes, rivers and wild life, and to have compassion for living creatures."*
•
Other Articles:
•
Article 48A: Directs the State to protect and improve the environment and safeguard forests and wildlife (Directive Principles of State Policy).
•
Article 42: Provision for just and humane conditions of work and maternity relief.
•
Article 52: Establishes the office of the President of India.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The 42nd Constitutional Amendment Act, 1976 introduced two pivotal environmental safeguards:
1.
Article 48A: Environmental duty of the State (DPSP).
2.
Article 51A(g): Environmental duty of the Citizen (Fundamental Duty).