भारतीय संविधानात 'जिल्हा नियोजन समितीला' (District Planning Committee - DPC) घटनात्मक दर्जा खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे (अनुच्छेद २४३ ZD अन्वये) प्रदान करण्यात आला?
EN
Under which Constitutional Amendment Act was statutory constitutional status accorded to the 'District Planning Committee' (DPC) via Article 243ZD?
योग्य उत्तर ७४ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ (पर्याय १) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
जिल्हा नियोजन समिती (DPC - District Planning Committee):
•
संविधानाच्या ७४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ द्वारे संविधानात अनुच्छेद २४३ ZD (243ZD) समाविष्ट करण्यात आला.
•
या कलमानुसार प्रत्येक राज्यात जिल्हा पातळीवर पंचायती आणि नगरपालिकांनी तयार केलेल्या विकास योजनांचे एकत्रीकरण करण्यासाठी आणि संपूर्ण जिल्ह्याचा सर्वंकष विकास आराखडा तयार करण्यासाठी 'जिल्हा नियोजन समिती' स्थापन करणे अनिवार्य आहे.
2.
संरचना:
•
DPC मधील किमान ४/५ सदस्य (८०%) हे जिल्हा परिषद आणि नगरपालिकांच्या निवडून आलेल्या सदस्यांमधून त्यांच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात निवडले जातात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अनुच्छेद २४३ ZD: जिल्हा नियोजन समिती (DPC - ७४ वी घटनादुरुस्ती).
•
अनुच्छेद २४३ ZE: महानगर नियोजन समिती (MPC - ७४ वी घटनादुरुस्ती).
•
निर्वाचित सदस्यांचे प्रमाण: किमान ४/५ (८०%).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 74th Constitutional Amendment Act, 1992 (Option 1).
Detailed Analysis:
1.
District Planning Committee (Article 243ZD):
•
Inserted into the Constitution under Part IX-A by the 74th Constitutional Amendment Act, 1992.
•
Mandates that every state shall constitute at the district level a District Planning Committee (DPC) to consolidate local development plans prepared by Panchayats and Municipalities.
2.
Composition:
•
At least four-fifths (80%) of the total members of a DPC must be elected by and from amongst the elected members of the District Panchayat (Zilla Parishad) and Municipalities in proportion to their respective populations.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 243ZD: District Planning Committee (74th CAA).
•
Article 243ZE: Metropolitan Planning Committee (74th CAA).
•
Elected component: At least 4/5th (80%).