जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) खालीलपैकी कोणत्या आंतरराष्ट्रीय करारानुसार विदेशी गुंतवणूकदारांना देशांतर्गत (भारतीय) गुंतवणूकदारांइतकेच समान अधिकार ('राष्ट्रीय वागणूक' - National Treatment) देणे सदस्य देशांवर बंधनकारक करण्यात आले आहे?
EN
Under which of the following World Trade Organization (WTO) international agreements are member countries mandated to accord foreign investors equal rights on par with domestic investors ('National Treatment' principle)?
योग्य उत्तर पर्याय (२) व्यापारसंबंधित गुंतवणूक उपाययोजना करार (TRIMS) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
TRIMS (Trade-Related Investment Measures):
•
गॅटच्या उरुग्वे फेरीत डंकेल प्रस्तावांवरून मान्य झालेला हा एक अत्यंत महत्त्वाचा आंतरराष्ट्रीय करार आहे, जो १ जानेवारी १९९५ रोजी लागू झाला.
•
मुख्य तरतुदी:
१)
राष्ट्रीय वागणूक तत्त्व (National Treatment Principle - कलम ३): विदेशी गुंतवणूकदार आणि देशांतर्गत गुंतवणूकदार यांच्यात कोणताही भेदभाव करता येणार नाही. विदेशी गुंतवणूकदारांना देशी गुंतवणूकदारांइतकेच अधिकार मिळतील.
२)
स्थानिक साहित्याच्या वापरावरील बंधने रद्द (Prohibition of Local Content Requirements): बहुराष्ट्रीय कंपन्यांना कच्चा माल स्थानिक बाजारातूनच खरेदी करण्याची सक्ती करता येणार नाही.
३)
विदेशी चलन संतुलन बंधने रद्द (Trade Balancing Requirements): निर्यातीच्या प्रमाणातच आयात करण्याचे बंधन विदेशी कंपन्यांवर लादता येणार नाही.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अचूक आहे: TRIMS हा विदेशी गुंतवणुकीला समान अधिकार देणारा करार आहे.
•
पर्याय (१) पेटंट्स, कॉपीराइट्सशी संबंधित आहे.
•
पर्याय (३) सेवा क्षेत्रातील व्यापाराशी संबंधित आहे.
•
पर्याय (४) शेती अनुदानांशी संबंधित आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
TRIMS अंतर्गत सदस्य देशांना GATT च्या कलम ३ (National Treatment) आणि कलम ११ (General Elimination of Quantitative Restrictions) चे काटेकोर पालन करणे बंधनकारक आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) Agreement on Trade-Related Investment Measures (TRIMS).
Detailed Analysis:
•
TRIMS (Trade-Related Investment Measures):
•
Negotiated during the Uruguay Round of GATT negotiations and brought into effect on January 1, 1995 under the WTO.
•
Key Provisions:
1)
National Treatment (GATT Article III): Prohibits host governments from applying investment measures that discriminate against foreign products or foreign-owned enterprises compared to domestic enterprises.
2)
Elimination of Quantitative Restrictions (GATT Article XI): Member countries cannot impose performance conditions such as Local Content Requirements (mandating the use of domestically produced inputs) or Trade Balancing Requirements (limiting import volumes to export earnings).
Distractor Analysis:
•
Option (2) is correct as TRIMS governs non-discrimination and national parity in foreign investments.
•
Option (1) TRIPS governs patents, copyrights, and intellectual property.
•
Option (3) GATS governs trade in services across four modes of supply.
•
Option (4) AoA governs agricultural subsidies and market access.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Remember that TRIMS forbids two primary protectionist measures: Local Content Requirements (LCR) and Foreign Exchange Neutrality/Trade Balancing conditionalities.