🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

अर्थव्यवस्था व नियोजन MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

गॅटच्या उरुग्वे फेरीतील 'आर्थर डंकेल प्रस्तावातील' (Dunkel Draft) खालीलपैकी कोणत्या तरतुदीनुसार बहुराष्ट्रीय कंपन्यांना (MNCs) अल्पविकसित व विकसनशील देशांच्या बाजारपेठेत कोणत्याही स्थानिक निर्बंधांशिवाय मुक्त प्रवेश आणि देशी गुंतवणूकदारांइतकीच समान वागणूक (National Treatment) मिळाली?

EN Under which provision of the 'Dunkel Draft' negotiated during the GATT Uruguay Round were multinational corporations (MNCs) guaranteed unrestricted market access and 'National Treatment' parity with domestic enterprises in developing countries?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बौद्धिक संपदा अधिकार करार (TRIPS)

Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS)

व्यापारसंबंधित गुंतवणूक उपाययोजना करार (TRIMS)

Agreement on Trade-Related Investment Measures (TRIMS)

वरील दोन्ही

Both of the above

यापैकी एकही नाही

Neither of these

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) व्यापारसंबंधित गुंतवणूक उपाययोजना करार (TRIMS) आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• डंकेल प्रस्ताव (Dunkel Draft - १९९१):

• गॅटचे तत्कालीन महासंचालक आर्थर डंकेल यांनी डिसेंबर १९९१ मध्ये उरुग्वे फेरीतील वाटाघाटींचा ऐतिहासिक मसुदा मांडला, जो 'डंकेल प्रस्ताव' म्हणून प्रसिद्ध झाला.

• यात समाविष्ट असलेला TRIMS (Trade-Related Investment Measures) करार प्रामुख्याने परदेशी गुंतवणुकीवरील निर्बंध हटवण्यासाठी तयार करण्यात आला होता.

• TRIMS ची प्रमुख उद्दिष्टे:

१) बहुराष्ट्रीय कंपन्यांवर (MNCs) यजमान देशांनी लादलेले स्थानिक साहित्याच्या वापराचे बंधन (Local Content Requirement) रद्द करणे.

२) परदेशी गुंतवणूकदारांशी कोणताही भेदभाव न करता त्यांना स्थानिक (देशी) गुंतवणूकदारांइतकीच समान वागणूक देणे (National Treatment Principle).

३) यामुळे MNCs ना भारतासारख्या विकसनशील देशांमध्ये सहज प्रवेश मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (२) अचूक: TRIMS हा थेट परदेशी कंपन्यांच्या गुंतवणुकीशी संबंधित आहे.

• पर्याय (१) TRIPS हा पेटंट्स, कॉपीराइट्सशी संबंधित आहे.

• पर्याय (३) व (४) अयोग्य आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

डंकेल प्रस्तावावर आधारित मराकेश करारावर भारताच्या वतीने वाणिज्य सचिव प्रणव मुखर्जी (नंतरचे राष्ट्रपती) यांनी स्वाक्षरी केली होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) Agreement on Trade-Related Investment Measures (TRIMS).

Detailed Analysis:

• The Dunkel Draft (December 1991):

• Authored by Arthur Dunkel, Director-General of GATT, this consolidated text served as the foundational compromise draft for establishing the WTO.

• A centerpiece of the Dunkel proposals was the Agreement on Trade-Related Investment Measures (TRIMS).

• Mechanisms of TRIMS favoring MNCs:

1) National Treatment (GATT Article III): Obligates host countries to treat foreign-owned corporate entities on par with domestic firms, barring differential taxation or regulatory handicaps.

2) Prohibition of Performance Conditionalities: Forbids developing nations from enforcing Local Content Requirements (mandating the procurement of local inputs) or foreign exchange balancing conditionalities on multinational corporations.

Distractor Analysis:

• Option (2) is correct as TRIMS specifically governs multinational investment terms and market entry parity.

• Option (1) TRIPS governs intellectual property protections.

• Options (3) and (4) are incorrect.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Dunkel Draft led directly to the signing of the Marrakesh Agreement in April 1994, which was signed for India by Commerce Minister Pranab Mukherjee (later President of India).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) बौद्धिक संपदा अधिकार करार (TRIPS) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) व्यापारसंबंधित गुंतवणूक उपाययोजना करार (TRIMS) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय (२) व्यापारसंबंधित गुंतवणूक उपाययोजना करार (TRIMS) आहे.

⚠️ पर्याय (3) वरील दोन्ही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) यापैकी एकही नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'व्यापारसंबंधित गुंतवणूक उपाययोजना करार (TRIMS)' हे असून ते 'जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जागतिक व्यापार संघटना (WTO), IMF व आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्था' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन