विस्फोट झाल्यानंतर एक टन टी.एन.टी. (T.N.T.) ....... एवढी उर्जा उत्सर्जित करते.
EN
Upon detonation, one ton of TNT releases approximately how much energy?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय (४) 4.2 बिलीयन ज्युल्स (4.2 billion Joules)
स्पष्टीकरण:
•
टी.एन.टी. समकक्षता (TNT Equivalent):
•
अण्वस्त्रे किंवा स्फोटकांची संहारक क्षमता मोजण्यासाठी भौतिकशास्त्रात 'टी.एन.टी.' (Trinitrotoluene) हे एक मानक प्रमाण मानले जाते.
•
अचूक वैज्ञानिक मूल्य: वैज्ञानिक व्याख्येनुसार, १ ग्रॅम TNT च्या स्फोटातून बरोबर १,००० कॅलरी म्हणजेच ४,१८४ ज्युल्स ($4.184 \\times 10^3 \\text{ J}$) ऊर्जा मुक्त होते.
•
१ टन TNT (1 Ton of TNT):
$$\\text{१ टन} = १००० \\text{ किलोग्रॅम} = १०^६ \\text{ ग्रॅम}$$
$$\\text{ऊर्जा} = १०^६ \\times ४,१८४ \\text{ ज्युल्स} = ४.१८४ \\times १०^९ \\text{ ज्युल्स} = \\mathbf{४.२ \\text{ अब्ज (Billion) ज्युल्स}}$$
•
म्हणून १ टन TNT चा स्फोट झाल्यानंतर अंदाजे ४.२ बिलियन ज्युल्स (4.2 GigaJoules) ऊर्जा उत्सर्जित होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
हिरोशिमावर टाकण्यात आलेल्या 'लिटल बॉय' (Little Boy) या पहिल्या अणुबॉम्बची क्षमता सुमारे १५ किलोटन TNT (१५,००० टन TNT) इतकी प्रचंड होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) 4.2 billion Joules
Explanation:
•
Ton of TNT Equivalent: A standard unit of energy used in physics and defense science to quantify the destructive energy yield of explosive detonations and nuclear weapons.
•
Mathematical Derivation:
•
By thermodynamic convention, 1 gram of exploding TNT releases exactly 1,000 thermochemical calories, which equals 4,184 Joules.
•
Therefore, 1 metric ton (1,000 kg or $10^6$ grams) of TNT releases:
$$\text{Energy} = 10^6 \times 4,184 \text{ J} = 4.184 \times 10^9 \text{ Joules} \approx \mathbf{4.2 \text{ billion Joules (4.2 GJ)}}.$$
•
Hence, Option (4) matches the standard international metric value.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The atomic bomb 'Little Boy' dropped on Hiroshima yielded approximately 15 kilotons of TNT, which corresponds to roughly $6.3 \times 10^{13}$ Joules of released energy.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 1.5 बिलीयन ज्युल्स (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 2.3 बिलीयन ज्युल्स (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 3.5 बिलीयन ज्युल्स (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) 4.2 बिलीयन ज्युल्स (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर: पर्याय (४) 4.2 बिलीयन ज्युल्स (4.2 billion Joules)**
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '4.2 बिलीयन ज्युल्स' हे असून ते 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.