सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

केक आणि पाव हलके व सछिद्र बनविण्यासाठी..........उपयोग करतात.

EN Used to make cakes and breads light and airy.
A
सोडियम कार्बोनेट Sodium carbonate
✓
सोडिअम बायकार्बोनेट sodium bicarbonate
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
कॅल्शीअम कार्बोनेट Calcium carbonate
D
ब्लीचिंग पावडर Bleaching powder
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (सोडिअम बायकार्बोनेट / Sodium bicarbonate)

स्पष्टीकरण:

१. बेकिंग पावडर / सोडिअम बायकार्बोनेट ($NaHCO_3$): केक, पाव आणि ढोकळा हलका, मऊ व सछिद्र बनवण्यासाठी बेकिंग पावडरचा उपयोग केला जातो.
२. बेकिंग पावडरमध्ये सोडियम बायकार्बोनेट सोबत मंद खाद्य आम्ल (उदा. टार्टारिक आम्ल) असते.
३. जेव्हा हे मिश्रण गरम केले जाते किंवा पाण्यात मिसळले जाते, तेव्हा कार्बन डायऑक्साइड ($CO_2$) वायूचे बुडबुडे तयार होतात:
$$NaHCO_3 + H^+ \to Na^+ + H_2O + CO_2\uparrow$$
४. हा बाहेर पडणारा $CO_2$ वायू पिठात अडकून राहतो, ज्यामुळे केक आणि पाव फुगून हलके व सछिद्र बनतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

पाव आणि केक हलके व सछिद्र बनवणारा वायू: कार्बन डायऑक्साइड ($CO_2$), जो सोडियम बायकार्बोनेट ($NaHCO_3$) पासून मिळतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (sodium bicarbonate)

Explanation:

1. Sodium Bicarbonate ($NaHCO_3$): Commonly called baking soda; formulated with a mild solid acid (tartaric acid) to make baking powder.
2. When dough or batter is heated in the oven, sodium bicarbonate decomposes, releasing gaseous carbon dioxide ($CO_2$):
$$2NaHCO_3 \xrightarrow{\Delta} Na_2CO_3 + H_2O + CO_2\uparrow$$
3. The escaping $CO_2$ bubbles expand within the batter, making cakes and bread porous, spongy, and light.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

$CO_2$ gas released from Sodium Bicarbonate ($NaHCO_3$) makes bread and cake spongy.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →