व्हर्टिकल एरियल फोटोग्राफीचा वापर कार्टोग्राफी मध्ये केला जातो. त्याचा उपयोग पुढील कार्यासाठी होतो. (a) फोटोग्रामेट्रिक सर्वेक्षण (b) चित्रपट निर्मिती (c) स्थलकृती नकाशे तयार करणे (d) पॉवर लाईन तपासणी कोणते उत्तर/उत्तरे पर्याय बरोबर आहेत ?
EN
Vertical aerial photography is used in cartography. It is used for which of the following tasks?
(a) Photogrammetric surveying
(b) Film production
(c) Preparation of topographical maps
(d) Power line inspection
Which option/options is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय (४) (a) आणि (c)
स्पष्टीकरण:
•
व्हर्टिकल एरियल फोटोग्राफी (Vertical Aerial Photography - उभे हवाई छायाचित्रण): यामध्ये कॅमेऱ्याचा अक्ष (Optical axis) जमिनीशी काटकोनात (लंबवत - ९० अंश, ३ अंशांपेक्षा कमी कल) ठेवून विमानातून छायाचित्रे घेतली जातात.
•
कार्टोग्राफी (नकाशाशास्त्र) मधील उपयोग:
•
(a) फोटोग्रामेट्रिक सर्वेक्षण (Photogrammetric Surveying): दोन लगतच्या ओव्हरलॅपिंग फोटोंवरून स्टिरिओस्कोपिक पद्धतीने जमिनीवरील वस्तूंचे अचूक अंतर, उंची व मोजमाप करणे.
•
(c) स्थलकृती नकाशे तयार करणे (Preparation of Topographical Maps): जमिनीचे उठाव (Contours), नद्या, रस्ते, वसाहती यांचे अचूक नकाशे तयार करण्यासाठी लंबवत छायाचित्रे हा मुख्य पाया असतो.
•
चित्रपट निर्मिती (b) किंवा पॉवर लाईन तपासणी (d) यासाठी सामान्यतः ऑब्लिक (कललेली) छायाचित्रे किंवा ड्रोन/हँडहेल्ड व्हिडिओग्राफी वापरली जाते; कार्टोग्राफीच्या शास्त्रीय संदर्भात (a) आणि (c) हेच त्याचे मूलभूत उपयोग आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
व्हर्टिकल हवाई छायाचित्रांमध्ये संपूर्ण दृश्याचा स्केल (Scale) जवळजवळ एकसमान असतो, ज्यामुळे नकाशा बनवण्यासाठी अचूक मोजमाप (Photogrammetry) करणे शक्य होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) (a) and (c)
Explanation:
•
Vertical Aerial Photography: Photography taken from an airborne platform where the optical axis of the camera is pointed vertically downwards perpendicular to the ground (tilt less than 3°).
•
Core Cartographic Applications:
•
(a) Photogrammetric Surveying: Extracting precise geometric measurements, elevation data (Digital Elevation Models), and 3D terrain coordinates from overlapping stereo-pairs.
•
(c) Preparation of Topographical Maps: Fundamental baseline data used by national mapping agencies (like Survey of India) to delineate contour lines, landform features, drainage, and transport networks.
•
Film production (b) uses oblique cinematic angles, and power line inspection (d) typically uses close-range oblique imagery or thermal drone videography. In classical cartography, tasks (a) and (c) are primary.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Vertical aerial photos are preferred in cartography because distortion due to perspective tilt is minimized, enabling uniform scale rectification into orthophotos.