काशी येथे हिंदू विश्वविद्यालयाच्या स्थापना समारंभास ______________व्हाईसरॉय हजर होता.
EN
Viceroy was present at the establishment ceremony of the Hindu University at Kashi.
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण
फेब्रुवारी १९१६ मध्ये काशी (वाराणसी) येथे 'बनारस हिंदू विश्वविद्यालय' (BHU) च्या स्थापना व पायाभरणी समारंभास तत्कालीन व्हाईसरॉय लॉर्ड हार्डिंग (Lord Hardinge) हजर होता:
१.
पायाभरणी समारंभ (४ फेब्रुवारी १९१६): वसंत पंचमीच्या दिवशी लॉर्ड हार्डिंग (दुसरा) यांनी बनारस हिंदू विद्यापीठाची औपचारिक कोनशिला बसवली.
२.
विद्यापीठाचे जनक: महामना पंडित मदन मोहन मालवीय आणि डॉ. ॲनी बेझंट यांनी हे विद्यापीठ उभारले.
३.
गांधीजींचे भाषण: ६ फेब्रुवारी १९१६ रोजी या समारंभादरम्यान महात्मा गांधींनी आपले भारतातील पहिले ऐतिहासिक व स्फोटक राजकीय भाषण केले होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
BHU ची पायाभरणी करणारे व्हाईसरॉय: लॉर्ड हार्डिंग (४ फेब्रुवारी १९१६).
•
मुख्य शिल्पकार: पंडित मदन मोहन मालवीय.
•
महात्मा गांधींचे भारतातील पहिले प्रसिद्ध भाषण ६ फेब्रुवारी १९१६ रोजी याच कार्यक्रमात झाले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The Viceroy present at the foundation ceremony of Banaras Hindu University (BHU) at Kashi (Varanasi) in February 1916 was Lord Hardinge:
1.
Ceremony (4 February 1916): Viceroy Lord Hardinge II laid the foundation stone on the day of Vasant Panchami.
2.
Founders: Spearheaded by Pandit Madan Mohan Malaviya and Dr. Annie Besant under the BHU Act of 1915.
3.
Mahatma Gandhi's Speech: On 6 February 1916, during the foundation festivities, Mahatma Gandhi delivered his first major public address in India, calling out the ostentatious wealth of the Indian royalty in contrast to the poverty of the peasantry.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Viceroy Lord Hardinge laid the foundation stone of BHU on 4 February 1916.
•
Founded by Pandit Madan Mohan Malaviya.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) लॉर्ड हार्डिंग (अचूक उत्तर):
संबंधित अभ्यासक्रम, संदर्भ पुस्तके व आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा पर्याय पूर्णतः अचूक ठरतो.
⚠️ पर्याय (2) लॉर्ड कर्झन (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) लॉर्ड मिंटो (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) लॉर्ड चेम्सफर्ड (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'लॉर्ड हार्डिंग' हे असून ते 'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'आधुनिक पाश्चात्य शिक्षण प्रसार व शैक्षणिक समित्या' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.