विनोबा भावे यांनी 1930-31 दरम्यान त्यांच्या तुरुंगवासात या ग्रंथाची रचना केली.
EN
Vinoba Bhave composed this treatise during his imprisonment between 1930–31:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (गीताई)
सविस्तर विश्लेषण:
•
'गीताई' (Gitai, १९३०-३१): आचार्य विनोबा भावे यांनी १९३०-३१ च्या सविनय कायदेभंग चळवळीदरम्यान धुळे येथील तुरुंगात (Dhule Jail) असताना भगवद्गीतेचा समश्लोकी आणि रसाळ मराठी काव्यानुवाद केला, ज्याला 'गीताई' असे नाव दिले.
•
रचनेची पार्श्वभूमी: विनोबांच्या मातोश्री रुक्मिणीबाई यांना संस्कृत भाषा येत नव्हती, म्हणून त्यांनी विनोबांना विचारले होते की, "ज्ञानेश्वरी मोठी आहे आणि संस्कृत गीता मला समजत नाही, तर मला समजेल अशी सोपी मराठीत गीता तू का लिहीत नाहीस?" मातोश्रींच्या या प्रेरणेतून धुळ्याच्या तुरुंगात विनोबांनी 'गीताई'ची रचना पूर्ण केली.
•
गीता प्रवचने: याच धुळे तुरुंगात विनोबांनी सहकैद्यांसमोर गीतेवर दर रविवारी जी भाषणे दिली, ती साने गुरुजींनी तुरुंगात लिहून काढली; तो ग्रंथ 'गीता प्रवचने' (Talks on the Gita) म्हणून जगभर प्रसिद्ध झाला.
•
(टीप: 'गीता रहस्य' हा ग्रंथ लोकमान्य टिळकांनी मंडालेच्या तुरुंगात १९०८-१९१५ दरम्यान लिहिला होता).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
'गीताई' ही महाराष्ट्रातील घराघरांत अत्यंत लोकप्रिय असणारी ओवीबद्ध रचना आहे.
•
विनोबांनी 'स्थितप्रज्ञ दर्शन' हा गीतेच्या दुसऱ्या अध्यायावर आधारलेला तात्त्विक ग्रंथही लिहिला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Gitai)
Detailed Analysis:
•
'Gitai' (1930–31): Authored by Acharya Vinoba Bhave during his incarceration in Dhule Jail during the 1930–31 Civil Disobedience Movement, *Gitai* is a lucid, verse-for-verse Marathi translation of the Sanskrit Bhagavad Gita.
•
Inspiration: His devout mother Rukminibai could not comprehend Sanskrit and found *Dnyaneshwari* too vast. She urged Vinoba to compose a simple Marathi rendering so ordinary Marathi readers could understand the divine message. He fulfilled her wish in prison.
•
Talks on the Gita: During the same imprisonment in Dhule, Vinoba delivered Sunday discourses on the Gita, which were transcribed in prison by fellow-inmate Sane Guruji and published globally as 'Geeta Pravachane' (Talks on the Gita).
•
*(Note: 'Gita Rahasya' was authored by Lokmanya Tilak in Mandalay Jail between 1908 and 1915).*
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
*Gitai* has sold millions of copies and remains a household devotional book in Maharashtra.
•
Vinoba also authored *Sthitaprajna Darshan*, an in-depth philosophical treatise on the Gita's ideals.