'विटाळ विध्वंसन" ........... यांनी लिहिले.
EN
“Vital Vidhvansan” was written by ........... .
योग्य उत्तर: पर्याय १ (गोपाळबाबा वलंगकर)
सविस्तर विश्लेषण:
•
'विटाळ विध्वंसन' (Vital Vidhvansan, १८८८): हा महाराष्ट्रातील दलित चळवळीतील आद्य क्रांतिकारी ग्रंथ गोपाळबाबा वलंगकर (गोपाळ कृष्ण वलंगकर, १८४०–१९००) यांनी १८८८ मध्ये लिहिला.
•
ग्रंथाचे ऐतिहासिक महत्त्व: अस्पृश्यतेचे आणि जातीव्यवस्थेचे खंडन करणारा दलित चळवळीतील हा पहिला स्वतंत्र वैचारिक ग्रंथ मानला जातो.
•
ग्रंथातील विचार: या ग्रंथात वलंगकरांनी हिंदू धर्मग्रंथ आणि समाजव्यवस्थेला अत्यंत रोखठोक प्रश्न विचारले: "जर देवाने सर्व मानवांना एकाच मातीपासून बनवले आहे, तर अस्पृश्यता कोठून आली? विटाळ ही केवळ मानवनिर्मित आणि भिक्षुकांच्या स्वार्थातून निर्माण झालेली दुष्ट कल्पना आहे."
•
त्यांनी १८८६ मध्ये ब्रिटिश सैन्यातून निवृत्ती घेतल्यानंतर 'अनार्य दोष परिहारक मंडळी' (दापोली) ही दलितांची पहिली संस्था स्थापन केली होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
गोपाळबाबा वलंगकर यांना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 'दलित चळवळीचे आद्य प्रणेते' मानले होते.
•
त्यांनी १८९० मध्ये ब्रिटिश सैन्यात महार व अस्पृश्यांची भरती पूर्ववत सुरू करण्यासाठी ऐतिहासिक विनंती अर्ज पाठवला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Gopalbaba Walangkar)
Detailed Analysis:
•
'Vital Vidhvansan' (Destruction of Pollution Taboos, 1888): This pioneering ideological manifesto of the Dalit movement was authored by Gopalbaba Walangkar (1840–1900) in 1888.
•
Historical Significance: It is universally recognized as the first intellectual treatise published by an untouchable thinker systematically deconstructing the myth of ritual pollution and Brahminical caste hegemony.
•
Core Arguments: Walangkar interrogated scriptural dogmas, demonstrating that untouchability was a parasitic feudal construct fabricated to exploit indigenous labor and that all human beings share equal natural origin.
•
A retired subedar of the British Indian Army, he established the *Anarya Dosh Pariharak Mandali* at Dapoli in 1886 to organize the depressed classes.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Dr. B. R. Ambedkar acknowledged Gopalbaba Walangkar as the pioneer of the organized Dalit movement in Maharashtra.
•
In 1890, he submitted a famous petition to the British military authorities protesting the ban on the recruitment of Mahars and other depressed classes into the Indian Army.