🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Mumbai) Official Paper (Held On: 17 May, 2017) 2017 MEDIUM

वि.स. खांडेकर यांना कोणत्या कादंबरीसाठी ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला होता?

EN V.S. Khandekar won the Dnyanpith award for which novel?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

कांचनमृग

Kanchanmrug

क्रॉचवध

krotchvadh

ययाती

Yayati

अमृतवेल

Amrutvel

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (3) [ययाती]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर ययाती हे आहे.

📌 Key Points

विष्णू सखाराम खांडेकर हे एक मराठी लेखक होते, जे महाभारतातील पौराणिक हिंदू राजा यायतीवर आधारित असलेल्या ‘यायती’ कादंबरीसाठी ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळवणारे पहिले मराठी लेखक होते.

• 1960 मध्ये खांडेकर यांना याच कादंबर्‍यासाठी साहित्य अकादमी पुरस्कार देखील मिळाला होता.

• 1919 मध्ये श्रीमत काली पुराण हे त्यांचे पहिले पुस्तक.

• साहित्यातील योगदानाबद्दल त्यांना पद्मभूषण पुरस्कारानेही गौरविण्यात आले.

• खांडेकरांच्या अन्य कादंबऱ्या - सुखाचा शोध, आश्रू, उल्का, डॉन माने

ज्ञानपीठ पुरस्कारः 1961 मध्ये भारतीय ज्ञानपीठ यांनी त्यांच्या साहित्यिक कार्यांसाठी लेखकाला दिलेला पुरस्कार आणि त्यांना 11 लाख रुपये आणि देवी सरस्वतीची कांस्य प्रतिकृती.

• जी.संकारा कुरुप यांना 1965 मध्ये त्यांच्या ‘ओडक्कुझल’ या काव्यसंग्रहासाठी प्रथम पुरस्कार मिळाला.

• पहिल्या महिला - 1965 मध्ये आशापुर्णा देवी (बंगाली लेखक)

📌 Important Points

• इतर सर्व पुस्तके म्हणजेच कांचनम्रुग, क्रॉचवध आणि अमृतवेल ही वि.स. खांडेकर यांनी लिहिली आहेत.

[तपशीलवार रचना / आकृती विश्लेषण खालीलप्रमाणे]

• ज्ञानपीठ पुरस्कार केवळ भारतीय राज्यघटनेच्या आठव्या अनुसूचीमध्ये निर्दिष्ट केलेल्या भाषांमध्ये केलेल्या कार्यांसाठी दिला जातो.

• ज्ञानपीठ पुरस्कार मरणोत्तर प्रदान केला जात नाही.

[तपशीलवार रचना / आकृती विश्लेषण खालीलप्रमाणे]

(1998 मध्ये भारत सरकारच्या वि.स. खांडेकर यांच्या सन्मानार्थ स्टँम्प जारी करण्यात आला)

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'कांचनमृग' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2: 'क्रॉचवध' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 3 (अचूक उत्तर): 'ययाती' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

• पर्याय 4: 'अमृतवेल' हा पर्याय चुकीचा आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) [Yayati]

Explanation:

The correct answer is Yayati.

📌 Key Points

Vishnu Sakharam Khandekar was a Marathi writer who became the first Marathi writer to win the Dnyanpith award for his novel ‘Yayati’ which is based on the mythical Hindu King Yayati from the epic Mahabharata.

• Khandekar also won Sahitya Akademi Award for the same novel in 1960.

• His first book was Shrimat Kalipuranam in 1919.

• He was also awarded the Padma Bhushan for his contributions to literature.

• Other novels by Khandekar – Sukhacha Sodh, Ashru, Ulka, Don Mane

Dnyanpith Award: Instituted in 1961 bestowed to an author for their literary works by Bhartiya Jnanpith and include a cash award of Rs. 11 lakh and a bronze replica of Goddess Saraswati.

• First awarded to G Sankara Kurup in 1965 for his poem collection ‘Odakkuzhal’.

• 1st woman – Ashapoorna Devi (Bengali writer) in 1965

📌 Important Points

• All other books i.e. Kanchanmrug, Kortchvadh, and Amrutvel are also written by VS Khandekar.

⚠️ Mistake Points

• Dnyanpith award is awarded only to the work done in the languages specified in the Eighth Schedule of the Constitution of India.

• Dnyanpith award is not conferred posthumously.

[Detailed Structure / Figure Analysis Below]

(Stamp released in 1998 to honor VS Khandekar by the Government of India)

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Kanchanmrug' is incorrect in this context.

• Option 2: 'krotchvadh' is incorrect in this context.

• Option 3 (Correct Answer): 'Yayati' is the correct response according to official examination criteria.

• Option 4: 'Amrutvel' is incorrect in this context.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) कांचनमृग (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) क्रॉचवध (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) ययाती (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (3) [ययाती]**[/gold]

✗ पर्याय (4) अमृतवेल (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ययाती' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 17 May, 2017)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

वि.स. खांडेकर यांना कोणत्या कादंबरीसाठी ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला होता?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन