अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

भारताने हळदीवरील पेटंटची लढाई जिंकली तेव्हा ___________ हे CSIR चे महासंचालक होते.

EN ___________ was Director General of CSIR when India won the patent battle on turmeric.
A
प्रा. एस. के. जोशी Prof. S. K. Joshi
B
डॉ. वंदना शिवा Dr. Vandana Shiva
✓
डॉ. आर.ए. माशलेकर Dr. R.A. Mashlekar
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
डॉ. एम. ओ. गर्ग Dr. M. O. Garg
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

महाराष्ट्रातील सुती कापड उद्योग (Cotton Textile Industry):

१. इतिहास:
• १८५४ मध्ये कावसजी दावर यांनी मुंबईत पहिली आधुनिक कापड गिरणी (Bombay Spinning and Weaving Mill) सुरू केली.
• मुंबईला अनुकूल दमट हवामान, बंदराची सोय आणि कच्चा माल यामुळे मुंबई 'भारताचे कॉटनोपोलिस' (Cottonopolis of India) म्हणून प्रसिद्ध पावली.
२. इतर प्रमुख केंद्रे:
• इचलकरंजी (कोल्हापूर) - 'महाराष्ट्राचे मँचेस्टर' म्हणून ओळखले जाते.
• सोलापूर (चादरी व टॉवेल्ससाठी प्रसिद्ध - GI टॅग).
• नागपूर, अमरावती, वर्धा, मालेगाव आणि भिवंडी (पॉवरलूम हब).

म्हणून योग्य उत्तर: मुंबई आणि इचलकरंजी.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• भारताचे कॉटनोपोलिस = मुंबई.
• महाराष्ट्राचे मँचेस्टर = इचलकरंजी (कोल्हापूर).
• सोलापूर चादर व टॉवेल = GI मानांकन.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Cotton Textile Industry in Maharashtra:

1. Origins & Evolution:
• The first successful mechanized textile mill was established in Mumbai in 1854 by Cowasji Nanabhoy Davar (Bombay Spinning and Weaving Company).
• Blessed with a natural deep-water port, humid coastal climate, and black cotton soil hinterland, Mumbai became world-famous as the 'Cottonopolis of India'.
2. Prominent Regional Centers:
• Ichalkaranji (Kolhapur): Known as the 'Manchester of Maharashtra' due to its dense network of power looms and spinning mills.
• Solapur: Renowned for Solapur Chaddars and Terry Towels (GI tagged).
• Bhiwandi and Malegaon (major powerloom clusters in the state).

Hence, the textile capitals are Mumbai and Ichalkaranji.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Cottonopolis of India: Mumbai.
• Manchester of Maharashtra: Ichalkaranji.
• Solapur Chaddar: GI-certified textile product.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →