🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास ASO Mains 2019 MEDIUM

................ यांना राजद्रोहात्मक पुस्तक छापल्याबद्दल दोन वर्षे सक्तमजुरीची शिक्षा झाली होती. काही अटी मान्य केल्यास त्यांची मुक्तता करण्याचा प्रस्ताव इंग्रज सरकारने 1924 मध्ये ठेवला. परंत त्यांची सशर्त सुटका करून घेण्यास नकार दिला.

EN ................ was sentenced to two years of rigorous imprisonment for publishing a seditious book. The British government offered to release him in 1924 if he accepted certain conditions, but he refused conditional release.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
हसरत मोहानी
Hasrat Mohani
B
रंगराव दिवाकर
Ranga Rao Diwakar
C
रामभाऊ प्रधान
Rambhau Pradhan
D
बी.जी. हॉर्निमन
B. G. Horniman
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ [रंगराव दिवाकर]

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• रंगराव दिवाकर (आर. आर. दिवाकर):
• रंगनाथ रामचंद्र दिवाकर यांनी ब्रिटिश सरकारच्या दडपशाही धोरणांविरुद्ध प्रक्षोभक आणि राजद्रोहात्मक पुस्तकांचे प्रकाशन केले होते, ज्यामुळे त्यांना दोन वर्षे सक्तमजुरीची शिक्षा झाली होती.
• १९२४ मध्ये इंग्रज सरकारने राजकीय चळवळीत सहभागी न होण्याच्या अटीवर त्यांची सशर्त सुटका करण्याचा प्रस्ताव ठेवला, परंतु दिवाकर यांनी अशी कोणतीही तडजोड करण्यास स्पष्ट नकार दिला.
• इतर पर्याय:
• हसरत मोहानी (१): उर्दू कवी आणि स्वातंत्र्यसैनिक ज्यांनी १९२१ च्या अहमदाबाद काँग्रेस अधिवेशनात 'संपूर्ण स्वराज्या'चा (Poorna Swaraj) ठराव सर्वप्रथम मांडला आणि 'इन्कलाब झिंदाबाद' हा नारा दिला.
• बी. जी. हॉर्निमन (४): 'बॉम्बे क्रॉनिकल' (Bombay Chronicle) चे ब्रिटिश संपादक, ज्यांनी जालियनवाला बाग हत्याकांडावर ब्रिटिश सरकारविरुद्ध प्रखर अग्रलेख लिहिले होते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• सशर्त सुटका नाकारणारे देशभक्त: रंगराव (आर. आर.) दिवाकर (१९२४).
• हसरत मोहानी: 'इन्कलाब झिंदाबाद'चे जनक व संपूर्ण स्वातंत्र्याची मागणी करणारे पहिले नेते.
• बी. जी. हॉर्निमन: 'बॉम्बे क्रॉनिकल'चे स्वाभिमानी संपादक (हॉर्निमन सर्कल मुंबई त्यांच्या स्मरणार्थ).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 [Ranga Rao Diwakar]

Detailed Explanation:

• Ranga Rao (R. R.) Diwakar:
• Convicted under colonial sedition laws for publishing patriotic and anti-imperialist literature, he was sentenced to two years of rigorous imprisonment.
• In 1924, when the colonial administration offered him remission on condition of an undertaking to abstain from nationalist agitations, Diwakar categorically refused conditional release.
• Other Prominent Leaders in Options:
• Hasrat Mohani (1): Famous Urdu poet and freedom fighter who coined the immortal slogan *Inquilab Zindabad* and first moved the resolution for complete independence (Purna Swaraj) at the 1921 Ahmedabad Congress session.
• B. G. Horniman (4): Pro-India British editor of the *Bombay Chronicle* who defied colonial censorship to publish the horrors of the 1919 Jallianwala Bagh massacre (commemorated today in Horniman Circle, Mumbai).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Leader Refusing 1924 Conditional Release: Ranga Rao Diwakar.
• Hasrat Mohani: Coined 'Inquilab Zindabad'; first proposed 'Complete Independence' in 1921.
• B. G. Horniman: Courageous editor of *The Bombay Chronicle*.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) हसरत मोहानी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) रंगराव दिवाकर (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय २ [रंगराव दिवाकर]
⚠️ पर्याय (3) रामभाऊ प्रधान (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) बी.जी. हॉर्निमन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →