पिकांना ओलाव्याचा ताण पडलेल्या कालावधीत संरक्षक पाणी देण्यासाठी जलसंचयनाची (वॉटर हार्वेस्टिंग) प्रामुख्याने जी आखणी केली जाते त्यास ............म्हणतात.
EN
Water harvesting planned primarily to provide protective / life-saving irrigation to crops during moisture stress periods is called ..........
योग्य उत्तर पर्याय २ (अपधाव शेती) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
अपधाव शेती (Runoff Farming / Water Harvesting Agriculture):
•
कोरडवाहू व अवर्षणप्रवण भागात पावसाळ्यात जमिनीवरून वाहून जाणारे अतिरिक्त पाणी (Runoff) शेततळ्यात किंवा जलसंचयन संरचनेत साठवले जाते.
•
पावसाचा दीर्घ खंड पडल्यास पिकांना पाण्याचा ताण (Moisture stress) बसतो. अशा वेळी या साठवलेल्या अपधाव पाण्याचा वापर संरक्षक किंवा जीवनदायी पाणी (Protective / Life-saving irrigation) देण्यासाठी केला जातो.
•
या नियोजित जलसंचयन व जलवापर पद्धतीला शास्त्रीय भाषेत 'अपधाव शेती' (Runoff farming) म्हणतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कोरडवाहू शेतीत पिकांच्या संवेदनशील वाढीच्या काळात (उदा. फुलोरा किंवा दाणे भरण्याची अवस्था) दिलेले एकच जीवनदायी पाणी उत्पादनात ५०% पर्यंत वाढ करू शकते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (Runoff farming).
Explanation:
•
Runoff Farming: An integrated water-harvesting farming system where surface runoff is collected from uncropped catchment areas or farm slopes into micro-reservoirs (farm ponds) or directed directly into cultivated plots.
•
This harvested runoff water is strategically conserved and applied as protective or life-saving supplemental irrigation when dry spells induce severe soil moisture stress during critical growth stages.
•
While dryland and rainfed farming are general farming classifications, the targeted harvesting and reuse of surface runoff is termed runoff farming.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In rainfed agriculture, providing a single life-saving supplemental irrigation during the reproductive phase can save the crop from complete failure.