🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

१९१६ च्या लखनौ अधिवेशनात मवाळ-जहाल यांच्यातील ऐतिहासिक ऐक्य आणि काँग्रेस व मुस्लिम लीग यांच्यात झालेल्या करारावर समाधान व्यक्त करताना "आता आपले दैव Luck-now (आता आपले भाग्य उजळले आहे)!" अशी सुंदर व मार्मिक शाब्दिक कोटी खालीलपैकी कोणाकडून करण्यात आली होती?

EN Welcoming the historic reunification of Moderates and Extremists and the pact between the Congress and the Muslim League at the 1916 Lucknow Session, who witty made the celebrated wordplay: "Our luck has turned now (Luck-now)"?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बॅरिस्टर मोहम्मद अली जिना (Muhammad Ali Jinnah)

Muhammad Ali Jinnah

महात्मा गांधी (Mahatma Gandhi)

Mahatma Gandhi

लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक (Lokmanya Tilak)

Lokmanya Tilak

पंडित जवाहरलाल नेहरू (Jawaharlal Nehru)

Jawaharlal Nehru

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) - लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक (Lokmanya Tilak).

विश्लेषण:

• पर्याय (३) योग्य आहे: डिसेंबर १९१६ मध्ये लखनौ येथे काँग्रेसचे ३१ वे ऐतिहासिक अधिवेशन अंबिकाचरण मुजुमदार यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडले.

• सुरतच्या फाटाफुटीनंतर ९ वर्षांनी लोकमान्य टिळक आणि अॅनी बेझंट यांच्या प्रयत्नांमुळे जहाल आणि मवाळ पुन्हा एकत्र आले. तसेच काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यात ऐतिहासिक 'लखनौ करार' झाला.

• या अधिवेशनातील ऐतिहासिक यशाने आणि राष्ट्रीय एकात्मतेने भारावून जाऊन लोकमान्य टिळकांनी इंग्रजी शब्दांवर कोटी करत उद्गार काढले होते: "आता आपले दैव Luck-now झाले आहे!" (म्हणजेच लखनौ शहराच्या नावावरून आता आपले नशीब उजळले आहे असा श्लेष त्यांनी साधला होता).

• याच अधिवेशनात टिळकांनी "स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!" ही सिंहगर्जना केली होती.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• ही प्रसिद्ध कोटी थेट लोकमान्य टिळकांनी केली असल्याने पर्याय (१), (२) आणि (४) चुकीचे आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लखनौ करार घडवून आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावल्याबद्दल सरोजिनी नायडू यांनी बॅरिस्टर जिना यांचा 'हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे राजदूत' (Ambassador of Hindu-Muslim Unity) असा गौरव केला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) - Lokmanya Tilak.

Analysis:

• Option (3) is correct: The 31st annual session of the Congress convened at Lucknow in December 1916 under Ambica Charan Majumdar.

• Through the tireless diplomatic efforts of Lokmanya Tilak and Annie Besant, the decade-old schism between Moderates and Extremists was resolved, and the historic Congress-League Pact ('Lucknow Pact') was sealed.

• Delighted by this unprecedented demonstration of national cohesion, Lokmanya Tilak punned on the city's English name, declaring: "Our Luck is Now!" (signifying that India's fortunes had turned bright at Lucknow).

• In this same session, Tilak delivered his immortal roar: 'Swaraj is my birthright and I shall have it!'

Analysis of Other Options:

• Options (1), (2), and (4) did not make this specific famous wordplay.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

For his pivotal role in brokering the Lucknow Pact with Tilak, Sarojini Naidu lauded Muhammad Ali Jinnah as the 'Ambassador of Hindu-Muslim Unity'.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) बॅरिस्टर मोहम्मद अली जिना (Muhammad Ali Jinnah) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) महात्मा गांधी (Mahatma Gandhi) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक (Lokmanya Tilak) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (३) - लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक (Lokmanya Tilak).

✗ पर्याय (4) पंडित जवाहरलाल नेहरू (Jawaharlal Nehru) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक (Lokmanya Tilak)' हे असून ते 'लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'लोकमान्य टिळक, जहाल राष्ट्रवाद व होमरूल चळवळ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन