🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Forest Service Mains 2019 MEDIUM

सरकारी शिष्यवृत्ती घेऊन इंजिनिअरींगचा अभ्यास करण्यासाठी .............. यु.के. ला गेले परंतु त्या ऐवजी ते सावरकरांना जाऊन मिळाले.

EN .............. went to the UK on a government scholarship to study engineering, but instead joined Veer Savarkar.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

श्यामजी कृष्ण वर्मा

Shyamji Krishna Varma

मुकुंद देसाई

Mukund Desai

पांडूरंग महादेव बापट

Pandurang Mahadev Bapat

विष्णू गणेश पिंगळे

Vishnu Ganesh Pingle

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ [पांडूरंग महादेव बापट]

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• पांडुरंग महादेव बापट (सेनापती बापट):

• पांडुरंग महादेव बापट (१८८०–१९६७) यांचा जन्म अहमदनगर जिल्ह्यातील पारनेर येथे झाला.

• ते मुंबई विद्यापीठातून बी.ए. उत्तीर्ण झाले आणि मुंबई सरकारच्या मंगळदास नथूभाई शिष्यवृत्तीवर (Mangaldas Nathubhoy Scholarship) इंजिनिअरिंगचे उच्च शिक्षण घेण्यासाठी १९०४ मध्ये युनायटेड किंगडमला (एडिनबर्ग, स्कॉटलंड) गेले.

• क्रांतिकारी चळवळीत प्रवेश:

• ब्रिटनमध्ये असताना त्यांनी ब्रिटिश साम्राज्याविरोधात प्रक्षोभक भाषण केल्यामुळे त्यांची शिष्यवृत्ती बंद करण्यात आली.

• त्यानंतर ते लंडन येथील 'इंडिया हाऊस'मध्ये श्यामजी कृष्ण वर्मा आणि स्वातंत्र्यवीर वि. दा. सावरकर यांच्या संपर्कात आले आणि अभिनव भारत क्रांतिकारी संघटनेत सामील झाले.

• बॉम्बनिर्मितीचे तंत्रज्ञान:

• सावरकरांच्या सल्ल्याने बापट पॅरिसला गेले. तेथे रशियन क्रांतिकारकांकडून त्यांनी बॉम्ब तयार करण्याचे तंत्रज्ञान (Bomb Manual) हस्तगत केले आणि ते गुप्तपणे भारतात आणले.

• पुढील कार्य: नंतर त्यांनी मुळशी सत्याग्रहाचे (१९२१–१९२४) नेतृत्व केले, ज्यामुळे जनतेने त्यांना 'सेनापती' ही पदवी बहाल केली.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• जन्मगाव: पारनेर (अहमदनगर).

• शिष्यवृत्ती: मंगळदास नथूभाई शिष्यवृत्ती (इंजिनिअरिंग अभ्यास).

• क्रांतिकारी कार्य: पॅरिसहून बॉम्ब मॅन्युअल भारतात आणले (१९०८).

• अमर पदवी: 'सेनापती' (मुळशी सत्याग्रह १९२१ मुळे).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 [Pandurang Mahadev Bapat]

Detailed Explanation:

• Pandurang Mahadev (Senapati) Bapat:

• Born in Parner (Ahmednagar district, Maharashtra) in 1880, Pandurang Mahadev Bapat was a brilliant student who graduated from Deccan College, Pune.

• In 1904, he went to the United Kingdom to study engineering at Edinburgh on the prestigious Mangaldas Nathubhoy government scholarship.

• Defiance and Alliance with Savarkar:

• In Britain, Bapat delivered anti-colonial speeches and published radical essays criticizing the British exploitation of India, prompting the colonial authorities to terminate his scholarship.

• Moving to London, he joined 'India House' run by Shyamji Krishna Varma and formed a close alliance with Vinayak Damodar (Veer) Savarkar and the revolutionary Abhinav Bharat society.

• Bomb Manual from Paris:

• Sent by Savarkar to Paris, Bapat mastered the chemistry of explosives from Russian nihilists and brought the confidential 'Bomb Manual' safely into India in 1908.

• Mulshi Satyagraha:

• Later in 1921–1924, he led the historic Mulshi anti-dam satyagraha, earning the revered popular title 'Senapati'.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Birthplace: Parner, Ahmednagar.

• Scholarship: Mangaldas Nathubhoy Scholarship for engineering in UK (1904).

• Revolutionary Feat: Acquired bomb-making manual from Paris alongside Hemchandra Kanungo.

• Honorific: 'Senapati' awarded by the public during the Mulshi Satyagraha.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) श्यामजी कृष्ण वर्मा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) मुकुंद देसाई (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) पांडूरंग महादेव बापट (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय ३ [पांडूरंग महादेव बापट]

✗ पर्याय (4) विष्णू गणेश पिंगळे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'पांडूरंग महादेव बापट' हे असून ते 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन