🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Engineering Service (MES) Mains 2026 MEDIUM

नामांना किंवा सर्वनामांना जोडून येणाऱ्या व वाक्यातील इतर शब्दांशी त्यांचा परस्पर संबंध दर्शवणाऱ्या अविकारी शब्दांना काय म्हणतात?

EN What are indeclinable words termed that attach directly to nouns or pronouns to establish their mutual relationship with other words in a sentence?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
उभयान्वयी अव्यये
Conjunctions (उभयान्वयी अव्यये)
B
शब्दयोगी अव्यये
Postpositions (शब्दयोगी अव्यये)
C
क्रियाविशेषण अव्यये
Adverbs (क्रियाविशेषण अव्यये)
D
केवलप्रयोगी अव्यये
Interjections (केवलप्रयोगी अव्यये)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) शब्दयोगी अव्यये

व्याकरण व्याख्या व वैशिष्ट्ये:

१. शब्दयोगी अव्ययाची व्याख्या: जे अविकारी शब्द नामांना किंवा सर्वनामांना जोडून येतात आणि त्या नामांचा वाक्यातील इतर शब्दांशी असलेला संबंध दाखवतात, त्यांना 'शब्दयोगी अव्यये' (Postpositions) असे म्हणतात.
२. 'शब्द + योगी' म्हणजेच शब्दाला जोडले जाणारे अव्यय.
३. शब्दयोगी अव्ययांची वैशिष्ट्ये:
• ती नामाला नेहमी जोडून लिहिली जातात.
• ती जोडल्यामुळे सहसा मागील नामाचे सामान्यरूप होते (उदा. शाळा $

ightarrow$ शाळेत, झाड $

ightarrow$ झाडावर).

• ती विभक्ती प्रत्ययांप्रमाणेच कार्य करतात.
४. इतर पर्यायांच्या व्याख्या:
• उभयान्वयी: दोन शब्द किंवा दोन वाक्ये जोडणारे अव्यय.
• क्रियाविशेषण: क्रियेबद्दल अधिक माहिती सांगणारे अव्यय.
• केवलप्रयोगी: मनातील भावना व्यक्त करणारे उद्गार.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

अव्ययांच्या व्याख्यांवरील सरळ प्रश्न:

• शब्दाला जोडून येणारे = शब्दयोगी अव्यय
• दोन वाक्ये जोडणारे = उभयान्वयी अव्यय
• क्रियेचे स्थल/काळ/रीत दाखवणारे = क्रियाविशेषण अव्यय.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Postpositions (शब्दयोगी अव्यये)

Grammatical Definition & Salient Features:

1. Definition of Postposition (शब्दयोगी अव्यय): Indeclinable words that attach directly to nouns or pronouns to express their syntactic relationship with other elements in the proposition are defined as Postpositions.
2. The term etymologically breaks down to 'शब्द' (word) + 'योगी' (joining/affixing).
3. Defining Characteristics:
• Always bound directly to the preceding nominal.
• Standardly enforce oblique case inflection (sāmānyarūpa).
• Function as analytic equivalents of case markers.
4. Distractor Definitions:
• Conjunctions (उभयान्वयी): Join two phrases or clauses.
• Adverbs (क्रियाविशेषण): Modify verbal predications.
• Interjections (केवलप्रयोगी): Express emotional ejaculations.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Core definitions in MPSC:

• Bonded to nouns/pronouns = Postposition.
• Linking clauses = Conjunction.
• Modifying verb = Adverb.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) उभयान्वयी अव्यये (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) शब्दयोगी अव्यये (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) शब्दयोगी अव्यये**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) क्रियाविशेषण अव्यये (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) केवलप्रयोगी अव्यये (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'शब्दयोगी अव्यये व सामान्यरूपाचे नियम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →