चलनवाढीची कारणे काय असतात? अ) बाजारात पैशाचा पुरवठा वाढणे ब) उत्पादनात घट. क) रोजगारात घट. ड) बाजारात पैसा पुरवठ्याची कमतरता व उत्पादन वाढ.
EN
What are the causes of inflation? A) Increase in money supply in the market B) Decrease in output C) Decrease in employment. d) Lack of money supply in the market and increase in production.
योग्य उत्तर पर्याय (२) फक्त अ आणि ब हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
चलनवाढीची (भाववाढीची) प्रमुख कारणे:
•
(अ) बाजारात पैशाचा पुरवठा वाढणे (मागणीजन्य कारण): अर्थव्यवस्थेत पैशाचा पुरवठा उत्पादनापेक्षा वेगाने वाढल्यास लोकांची क्रयशक्ती वाढून वस्तूंची मागणी वाढते आणि किंमती वाढतात (विधान अ बरोबर).
•
(ब) उत्पादनात घट (पुरवठाजन्य कारण): दुष्काळ, संप किंवा कच्च्या मालाच्या तुटवड्यामुळे उत्पादन घटल्यास बाजारात वस्तूंची टंचाई निर्माण होते आणि भाववाढ होते (विधान ब बरोबर).
•
(क) रोजगारात घट: रोजगारात घट झाल्यास लोकांचे उत्पन्न कमी होते, ज्यामुळे मागणी कमी होऊन मंदीची स्थिती निर्माण होते; यामुळे भाववाढ होत नाही.
•
(ड) बाजारात पैसा पुरवठ्याची कमतरता व उत्पादन वाढ: या परिस्थितीमुळे भाववाढ न होता उलट किंमती घसरतात (अवस्फीती / Deflation निर्माण होते).
•
म्हणून चलनवाढीस कारणीभूत ठरणारी योग्य कारणे फक्त अ आणि ब ही आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
मागणीजन्य भाववाढ: जास्त पैसा कमी वस्तूंचा पाठलाग करतो ("Too much money chasing too few goods").
•
खर्चप्रेरित/पुरवठाजन्य भाववाढ: उत्पादन घटल्यामुळे वस्तूंची टंचाई निर्माण होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2): A and B only.
Explanation:
•
Fundamental causes of inflation:
•
(a) Increase in money supply (Demand-side): When money supply outpaces real economic output, excessive liquidity inflates purchasing power, pulling price levels upward (Statement a is valid).
•
(b) Decrease in output (Supply-side): Production bottlenecks, natural disasters, or industrial shortfalls cause acute shortages of goods, driving prices up (Statement b is valid).
•
(c) Decrease in employment: Leads to reduced household income and contracted purchasing power, creating recessionary/deflationary tendencies rather than inflation.
•
(d) Shortage of money and increase in production: Causes prices to decline (deflation), not inflate.
•
Therefore, the actual causes of inflation are A and B only.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Inflation invariably stems from two forces: excessive demand generated by money expansion (Demand-Pull) or restricted supply due to production drops (Cost-Push).